Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Գրականություն

Նիզամի Գյանջևի

Գիրքը նվիրված է պարսկալեզու միջնադարյան գրականության մեծագույն ներկայացուցիչներից մեկի՝ Նիզամի Գյանջևիի կյանքին, ստեղծագործական ժառանգությանը և գրական-մշակութային նշանակությանը։ Այն ներկայացնում է XII դարի նշանավոր բանաստեղծի տեղն ու դերը արևելյան գրականության պատմության մեջ՝ անդրադառնալով նրա ստեղծագործական անհատականությանը, աշխարհայացքին, գեղարվեստական մտածողությանը և գրական ավանդույթների զարգացման գործում ունեցած ներդրմանը։ Նիզամի Գյանջևին համարվում է պարսկական դասական պոեզիայի ամենաազդեցիկ հեղինակներից մեկը, որի ստեղծագործությունները դարեր շարունակ պահպանել են իրենց գեղարվեստական արժեքն ու ազդեցությունը՝ ներգործելով արևելյան տարբեր ժողովուրդների գրականության, բանաստեղծական մտածողության և մշակութային ինքնարտահայտման վրա։ Նրա գրական ժառանգության առանցքային տեղն զբաղեցնում է «Խամսե»՝ հինգ մեծածավալ պոեմներից բաղկացած ստեղծագործական համալիրը, որն ընդգրկում է սիրո, բարոյականության, արդարության, իշխանության, մարդկային արժանապատվության, իմաստության և հոգևոր կատարելագործման թեմաները։ Բանաստեղծի ստեղծագործություններում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն մարդկային զգացմունքների խորքային բացահայտումը, բարու և չարի հակադրությունը, անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունները, սիրո՝ որպես հոգևոր և բարոյական արժեքի ընկալումը, ինչպես նաև մարդու պատասխանատվությունը սեփական արարքների և շրջապատող աշխարհի նկատմամբ։ Նրա պոեզիան աչքի է ընկնում պատկերավոր լեզվով, հարուստ փոխաբերություններով, խորհրդանշական պատկերներով, նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և փիլիսոփայական ընդհանրացումներով։ Գեղարվեստական պատումի մեջ համադրվում են բանահյուսական ավանդույթները, պատմական հիշողությունը, առասպելական մոտիվները, սիրային պատմությունները և բարոյախրատական գաղափարները՝ ձևավորելով բազմաշերտ գրական աշխարհ, որտեղ մարդկային ապրումներն ու հասարակական խնդիրները ներկայացվում են լայն փիլիսոփայական ընդգրկմամբ։ Նիզամիի ստեղծագործական առանձնահատկություններից է նաև արևելյան գրականության մեջ պատմողական պոեզիայի կատարելագործումը, որի շնորհիվ նրա պոեմները ձեռք են բերել ոչ միայն գեղարվեստական, այլև ճանաչողական ու դաստիարակչական նշանակություն։ Բանաստեղծի ժառանգությունն արտացոլում է միջնադարյան Արևելքի մտավոր, գեղագիտական և հասարակական պատկերացումները՝ միաժամանակ առաջադրելով համամարդկային հարցեր, որոնք արդիական են նաև հետագա դարաշրջանների ընթերցողների համար։ Նրա ստեղծագործությունների մեջ կարևոր տեղ են զբաղեցնում կնոջ կերպարի գեղարվեստական ներկայացումը, սիրո և հավատարմության գաղափարները, իմաստուն կառավարման սկզբունքները, գիտելիքի արժեքը և մարդկային ներաշխարհի բարդությունների բացահայտումը։ Հատկապես ուշագրավ է նրա գրական մտածողության մեջ գեղարվեստական գեղեցկության և բարոյական բովանդակության միասնությունը, որի շնորհիվ պոեզիան վերածվում է ոչ միայն զգացմունքների արտահայտման, այլև կյանքի, հասարակության և մարդու բնույթի վերաբերյալ մտորումների միջոցի։ Նիզամի Գյանջևիի ստեղծագործական ժառանգությունն ունի կարևոր պատմական և մշակութային նշանակություն նաև Հարավային Կովկասի ժողովուրդների գրական ու մտավոր պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Գանձակի հետ կապված նրա կենսագրական և մշակութային ժառանգությունը նրան դարձնում է տարածաշրջանի միջնադարյան բազմաշերտ մշակութային պատմության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա արվեստը նպաստել է արևելյան գրական ավանդույթների հարստացմանը, տարբեր ժողովուրդների գրական փոխազդեցությունների խորացմանը և համամարդկային գեղարվեստական արժեքների տարածմանը։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի Նիզամիի գրական անհատականությունը, նրա ստեղծագործությունների գաղափարական ուղղվածությունը և արևելյան պոեզիայի զարգացման մեջ ունեցած դերը ճանաչելու համար։ Այն արժեքավոր է գրականության, արևելագիտության, միջնադարյան մշակույթի և հայ-արևելյան գրական կապերի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ հնարավորություն ընձեռելով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու համաշխարհային գրականության պատմության մեջ նշանակալի տեղ զբաղեցնող այս մեծանուն բանաստեղծի ժառանգության մասին։

Թարմացվել է՝ 2026-11-17
Նիզամի Գյանջևի

Անվճար

Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Տեսնել ավելին Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Տեսնել ավելին Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Տեսնել ավելին