Ալեքսանյան, Արթուր Բորիսի

Ալեքսանյան, Արթուր Բորիսի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Medicine

Վիրաբուժական օգնության ցուցաբերման առանձնահատկությունները բազմավնասվածքների դեպքում

Աշխատությունը նվիրված է միաժամանակ մի քանի օրգանների կամ մարմնի տարբեր հատվածների վնասումներով ուղեկցվող ծանր վնասվածքների դեպքում վիրաբուժական օգնության կազմակերպման և կլինիկական մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բազմավնասվածքով հիվանդի վիճակի համալիր գնահատումն է, տարբեր վնասվածքների փոխադարձ ազդեցության բացահայտումը և բժշկական օգնության փուլերի նպատակային կազմակերպումը։ Քննվում է առաջնահերթ խնդիրների որոշման նշանակությունը, քանի որ նման դեպքերում հիվանդի ընդհանուր վիճակը կարող է պայմանավորված լինել միաժամանակ գործող մի քանի վնասող գործոններով, իսկ տարբեր օրգանային համակարգերի խանգարումները կարող են փոխադարձաբար ծանրացնել կլինիկական ընթացքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շտապ ախտորոշման, կենսական գործառույթների գնահատման, հիվանդի վիճակի կայունացման և հետագա վիրաբուժական օգնության պլանավորման փոխկապակցվածությանը։ Դիտարկվում է բազմամասնագիտական համագործակցության կարևորությունը, երբ բուժման գործընթացում ներգրավվում են վիրաբուժության, վնասվածքաբանության, անեսթեզիոլոգիայի, վերակենդանացման, ճառագայթային ախտորոշման և այլ մասնագիտական ուղղությունների ներկայացուցիչներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում վիրաբուժական միջամտությունների հերթականության և ժամանակի ընտրության խնդիրը՝ հաշվի առնելով հիվանդի ընդհանուր վիճակը, վնասվածքների բնույթը և հնարավոր բարդությունների վտանգը։ Ուսումնասիրվում են նաև հետվիրահատական հսկողության, օրգանային համակարգերի գործառույթների շարունակական գնահատման և վերականգնողական միջոցառումների ընդհանուր սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում բարդությունների կանխարգելման և վաղ հայտնաբերման նշանակությանը, քանի որ բազմավնասվածքի դեպքում կլինիկական վիճակը կարող է արագ փոփոխվել և պահանջել բուժական մարտավարության վերագնահատում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել կլինիկական դեպքերի ընդհանուր օրինաչափությունները, ախտորոշման և բուժման կազմակերպման արդյունքները, ինչպես նաև բուժօգնության տարբեր փուլերի միջև արդյունավետ փոխգործակցության նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անհետաձգելի վիրաբուժության, վնասվածքաբանության, վերակենդանացման բժշկության և առողջապահության կազմակերպման մոտեցումները՝ բազմավնասվածքներով հիվանդներին ժամանակին, համակարգված և համալիր բժշկական օգնություն ցուցաբերելու սկզբունքները ներկայացնելու նպատակով։

Updated: 2026-09-22
Վիրաբուժական օգնության ցուցաբերման առանձնահատկությունները բազմավնասվածքների դեպքում

Free

Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more