Հեղինակի գրքերը (1)
Տեխնոլոգիա
Разработка методов определения оптимальных характеристик фонтанирующих скважин и управление водозабором
Աշխատությունը նվիրված է շատրվանային եղանակով շահագործվող հորատանցքերի օպտիմալ աշխատանքային բնութագրերի որոշման մեթոդների մշակմանը և ջրառի արդյունավետ կառավարման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է հորատանցքի տեխնիկական ու հիդրոդինամիկական պարամետրերի, հեղուկի շարժման պայմանների, ճնշման և արտադրողականության փոխկապակցվածության գնահատման վրա՝ շահագործման առավել արդյունավետ ռեժիմների ընտրության նպատակով։ Քննության են առնվում հորատանցքերի աշխատանքը բնութագրող հիմնական ցուցանիշները, դրանց փոփոխությունները տարբեր շահագործական պայմաններում և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել արդյունահանվող հեղուկի ծավալի, ճնշման ռեժիմի և համակարգի ընդհանուր կայունության վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում օպտիմալ պարամետրերի հաշվարկման և կանխատեսման մաթեմատիկական մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել հորատանցքի արտադրողականությունը և ընտրել ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը համապատասխանող աշխատանքային ռեժիմ։ Ուսումնասիրվում են ջրատար շերտերի հիդրոերկրաբանական առանձնահատկությունները, ճնշման փոփոխությունները, հորատանցքերի փոխադարձ ազդեցությունը և ջրառի ինտենսիվության հետևանքով առաջացող հնարավոր փոփոխությունները։ Կարևորվում է ջրառի կառավարման այնպիսի համակարգերի ձևավորումը, որոնք հնարավորություն են տալիս համաձայնեցնել պահանջվող ջրի քանակը աղբյուրի բնական հնարավորությունների հետ և պահպանել շահագործման կայունությունը երկարաժամկետ ժամանակահատվածում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հիդրոդինամիկական հաշվարկներ, մաթեմատիկական մոդելավորում, փորձարարական չափումներ և արտադրական տվյալների վիճակագրական վերլուծություն՝ տարբեր գործոնների ազդեցությունը գնահատելու և առավել արդյունավետ կառավարման լուծումներ ընտրելու համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հորատանցքերի տեխնիկական վիճակի, շահագործման տևողության և արտադրողականության փոփոխությունների միջև կապերին։ Օպտիմալացման խնդիրը դիտարկվում է որպես բազմագործոն գործընթաց, որի ընթացքում անհրաժեշտ է միաժամանակ հաշվի առնել ջրային պաշարների վիճակը, համակարգի տեխնիկական հնարավորությունները, տնտեսական արդյունավետությունը և բնական ռեսուրսների պահպանման պահանջները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում վերահսկման և կառավարման մեթոդների կատարելագործմանը, որոնք կարող են նպաստել ջրառի ռեժիմների ժամանակին կարգավորմանը և հորատանցքերի աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը։ Մշակված մոտեցումները կարող են կիրառվել շահագործման ռեժիմների գնահատման, հորատանցքերի արտադրողականության կանխատեսման, ջրառի համակարգերի նախագծման և գործող համակարգերի կառավարման բարելավման համար։ Աշխատությունը համադրում է հիդրոերկրաբանության, հիդրավլիկայի, հորատանցքերի շահագործման, մաթեմատիկական մոդելավորման և օպտիմալ կառավարման մոտեցումները և կարող է օգտակար լինել ջրային ռեսուրսների կառավարման, հորատանցքային համակարգերի նախագծման ու շահագործման ոլորտների հետազոտողների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-09-15