Առաքելյան, Սերգեյ Վահանի

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բռնի հանցավորության բնույթի, կառուցվածքի, առաջացման պատճառների և կանխարգելման հիմնախնդիրների քրեաբանական ու իրավական ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են անձի կյանքի, առողջության, ազատության և անձնական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված բռնի հանցագործությունների առանձնահատկությունները, դրանց հասարակական վտանգավորությունը և քրեական իրավունքի համակարգում ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բռնի հանցավորության ձևավորման սոցիալական, տնտեսական, հոգեբանական և իրավական գործոններին, ինչպես նաև հանցավոր վարքագծի առաջացմանը նպաստող պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են բռնության տարբեր դրսևորումները, հանցագործությունների կատարման շարժառիթները, հանցավոր վարքագծի առանձնահատկությունները և հանցագործություն կատարած անձանց քրեաբանական բնութագրերը։ Դիտարկվում են բռնի հանցագործությունների տարածվածության, կառուցվածքի և փոփոխությունների գնահատման մեթոդները՝ քրեական վիճակագրության և համապատասխան հետազոտական տվյալների վերլուծության միջոցով։ Կարևորվում են ընտանեկան և կենցաղային միջավայրում առաջացող բռնության, միջանձնային հակամարտությունների, սոցիալական լարվածության և այլ հանգամանքների հնարավոր ազդեցությունները հանցավոր վարքագծի ձևավորման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել բռնի հանցագործությունների զոհերի սոցիալական և հոգեբանական առանձնահատկությունները, զոհականացման ռիսկի գործոնները և տուժողների իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսդրության համապատասխան դրույթներին, բռնի հանցագործությունների իրավական որակման առանձնահատկություններին և քրեական պատասխանատվության կիրառման հիմնախնդիրներին։ Առանձնացվում են իրավապահ մարմինների գործունեության, հանցագործությունների բացահայտման, քրեական հետապնդման և հասարակական անվտանգության ապահովման հետ կապված հարցերը։ Կարևորվում են նաև բռնի հանցավորության կանխարգելման ընդհանուր սոցիալական և հատուկ քրեաբանական միջոցառումները, իրավական իրազեկվածության բարձրացումը, կրթադաստիարակչական աշխատանքները և ռիսկային իրավիճակների վաղ հայտնաբերման հնարավորությունները։ Դիտարկվում են պետական մարմինների, հասարակական կազմակերպությունների և սոցիալական ծառայությունների համագործակցության նշանակությունը բռնության կանխարգելման և տուժողների աջակցության գործընթացներում։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանում բռնի հանցավորության պատճառների և դրսևորումների վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը, քրեաբանական հետազոտությունների զարգացմանը և հանցագործությունների կանխարգելման քաղաքականության կատարելագործմանը։ Այն օգտակար է իրավաբանների, քրեաբանների, իրավապահ համակարգի աշխատակիցների, սոցիոլոգների, հոգեբանների և իրավաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար։