Հեղինակի գրքերը (1)
Պատմություն
Մեծ եղեռնը վերապրածները․ մեր գնդի ճակատագիրը․ Հովհաննես Թռչունյան-Հովհաննիսյանի հուշերը
Աշխատությունը պատմական և հուշագրական արժեքավոր վկայություն է Հայոց ցեղասպանությունը վերապրած հայերի ճակատագրի, նրանց ապրած ողբերգությունների, կորստի, գոյապայքարի և պատմական հիշողության պահպանման մասին։ Հովհաննես Թռչունյան-Հովհաննիսյանի հուշապատումը ներկայացնում է անձնական հիշողությունների և վերապրածի տեսանկյունից ընկալված պատմական իրադարձությունների միջոցով բացահայտվող մի ժամանակաշրջան, երբ հայ ժողովուրդը ենթարկվեց զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների, մարդկային անասելի զրկանքների և ֆիզիկական ոչնչացման։ Ստեղծագործության առանցքային թեմաներից է Մեծ եղեռնից հետո վերապրածների կյանքի շարունակությունը, նրանց անցած դժվարին ճանապարհը և պատմական իրադարձությունների թողած խոր հետքը անհատական ու հավաքական գիտակցության մեջ։ «Մեր գնդի ճակատագիրը» թեմատիկ շեշտադրումը ուշադրություն է հրավիրում ռազմական միջավայրի, զինվորական խմբի ճակատագրի և պատմական բարդ հանգամանքներում ձևավորված մարդկային հարաբերությունների ու փորձառությունների վրա՝ ընդգծելով անհատական ճակատագրերի և հավաքական պատմության փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակի հուշագրական մոտեցումը կարևոր է նրանով, որ պատմությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես ժամանակագրական իրադարձությունների ամբողջություն, այլև որպես մարդկանց ապրած իրականություն՝ իրենց վախերով, կորուստներով, դժվարություններով, դիմադրությամբ և գոյատևելու կամքով։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը նպաստում է Հայոց ցեղասպանության մարդկային չափման ընկալմանը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով անդրադառնալ ոչ միայն ողբերգության պատմական պատճառներին ու հետևանքներին, այլև այն անհատներին, որոնց կյանքն ու ճակատագիրը ձևավորվել են այդ իրադարձությունների ազդեցությամբ։ Հուշագրական ժանրին բնորոշ անմիջականությունն ու անձնական վկայության նշանակությունը ստեղծագործությանը հաղորդում են փաստագրական և ճանաչողական արժեք՝ այն դարձնելով կարևոր նյութ պատմական հիշողության ուսումնասիրության համար։ Նման վկայությունները լրացնում են Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ պատմագիտական պատկերացումները՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով նաև այն մարդկանց փորձառության վրա, որոնց հիշողությունները հաճախ պահպանվել են ընտանեկան պատմությունների, անձնական գրառումների և սերնդեսերունդ փոխանցվող վկայությունների միջոցով։ Աշխատությունն ունի նաև ազգային-մշակութային նշանակություն, քանի որ նպաստում է վերապրածների հիշողության պահպանմանը, պատմական արդարության գիտակցմանը և անցյալի ողբերգական իրադարձությունների նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի ձևավորմանը։ Այն արժեքավոր է պատմաբանների, ցեղասպանագետների, հայ ժողովրդի նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվողների, ինչպես նաև հուշագրական և վավերագրական գրականության ընթերցողների համար։ Միաժամանակ գիրքը կարևոր ընթերցանության նյութ է երիտասարդ սերնդի համար՝ օգնելով ճանաչել ազգային պատմության ծանրագույն էջերից մեկը, հասկանալ մարդկային տոկունության և հիշողության նշանակությունը և գիտակցել պատմական վկայությունների պահպանման անհրաժեշտությունը։ Ստեղծագործության հիմնական արժեքը ոչ միայն անցյալի իրադարձությունների մասին տեղեկություն հաղորդելն է, այլև վերապրած մարդու հիշողությունը պատմական ժառանգության մաս դարձնելը՝ ապահովելով, որ անհատական ճակատագրերը չկորչեն ժամանակի ընթացքում և շարունակեն մնալ ազգային հավաքական հիշողության անբաժանելի բաղադրիչ։
Թարմացվել է՝ 2026-11-18