Բեգոյան, Կառլեն Վարդգեսի

Ինֆորմատիկա

Գիտական աշխատությունը նվիրված է լարման ցածրացնող կերպափոխիչի կիրառմամբ էլեկտրաշարժիչի պտտման արագության ռոբաստ կառավարման համակարգի մշակման, մաթեմատիկական մոդելավորման, վերլուծության և արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է էլեկտրական շարժաբերների կառավարման ժամանակակից մեթոդների կատարելագործման, էլեկտրաշարժիչի աշխատանքային ռեժիմների կայունության ապահովման և արտաքին ու ներքին խանգարումների պայմաններում կառավարման համակարգի հուսալիության բարձրացման հետ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է ուժային էլեկտրոնիկայի, ավտոմատ կառավարման տեսության, էլեկտրամեխանիկական համակարգերի և թվային կարգավորման տեխնոլոգիաների փոխկապակցված հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի լարման ցածրացնող իմպուլսային կերպափոխիչների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, աշխատանքի սկզբունքները, էներգիայի փոխակերպման գործընթացները և դրանց կիրառման հնարավորությունները էլեկտրաշարժիչների արագության կարգավորման համակարգերում։ Նման կերպափոխիչները հնարավորություն են տալիս մուտքային հաստատուն լարումը վերափոխելու ավելի ցածր կարգավորվող ելքային լարման՝ ապահովելով էլեկտրաշարժիչին մատակարարվող էլեկտրական էներգիայի կառավարումը և անհրաժեշտ արագային ռեժիմների ձևավորումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է էլեկտրաշարժիչի և կերպափոխիչի փոխկապակցված դինամիկական մոդելի մշակումը, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել համակարգի անցումային գործընթացները, կայունության պայմանները, կարգավորման ճշգրտությունը և կառավարման ազդակների ազդեցությունը շարժիչի աշխատանքային բնութագրերի վրա։ Ռոբաստ կառավարման մեթոդների կիրառումը նպատակաուղղված է համակարգի կայուն և կանխատեսելի աշխատանքի ապահովմանը այնպիսի պայմաններում, երբ առկա են մոդելի պարամետրերի անորոշություններ, բեռնվածքի փոփոխություններ, սնուցման լարման տատանումներ և արտաքին խանգարումներ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում կարևորվում են կառավարման ալգորիթմների կառուցման սկզբունքները, հետադարձ կապի կազմակերպումը, կարգավորիչների պարամետրերի ընտրությունը և համակարգի դինամիկական հատկությունների օպտիմալացումը։ Առանձին նշանակություն ունեն էլեկտրաշարժիչի արագության առաջադրված արժեքին հետևելու ճշգրտությունը, անցումային գործընթացների տևողության կրճատումը, գերկարգավորման նվազեցումը և փոփոխական աշխատանքային պայմաններում համակարգի կայունության պահպանումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև դասական և ժամանակակից կառավարման մեթոդների համեմատական գնահատման հարցեր՝ դիտարկելով ռոբաստ կարգավորման առավելություններն ու կիրառման սահմանափակումները։ Տեխնիկական տեսանկյունից կարևոր են իմպուլսալայնական մոդուլյացիայի, ուժային կիսահաղորդչային տարրերի կառավարման, կերպափոխիչի ելքային լարման կարգավորման և էլեկտրաշարժիչի էլեկտրամագնիսական ու մեխանիկական գործընթացների փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Համակարգի արդյունավետության գնահատման համար էական նշանակություն ունեն մաթեմատիկական մոդելավորման, համակարգչային նմանակման, կայունության վերլուծության և փորձարարական հետազոտությունների մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու մշակված կառավարման համակարգի աշխատանքը տարբեր բեռնվածքների և խանգարող ազդեցությունների պայմաններում։ Աշխատության գիտագործնական նշանակությունը պայմանավորված է էլեկտրական շարժաբերների էներգաարդյունավետության բարձրացման, արագության կարգավորման որակի բարելավման, տեխնոլոգիական գործընթացների ավտոմատացման և էլեկտրամեխանիկական սարքավորումների շահագործման հուսալիության ապահովման անհրաժեշտությամբ։ Նման կառավարման համակարգերը կիրառական նշանակություն կարող են ունենալ արդյունաբերական ավտոմատացման, ռոբոտատեխնիկայի, տրանսպորտային էլեկտրաշարժաբերների, արտադրական մեխանիզմների, պոմպային և օդափոխման սարքավորումների, ինչպես նաև ճշգրիտ արագային կարգավորում պահանջող այլ տեխնիկական համակարգերի համար։ Հետազոտության թեման առնչվում է նաև խելացի կառավարման տեխնոլոգիաների զարգացմանը, էլեկտրոնային կարգավորիչների կատարելագործմանը և էներգետիկ ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման խնդիրներին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ավտոմատ կառավարման, էլեկտրատեխնիկայի, ուժային էլեկտրոնիկայի, էլեկտրամեխանիկայի, ռոբոտատեխնիկայի և համակարգերի մոդելավորման ոլորտներում մասնագիտացող գիտաշխատողների, ինժեներների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար։ Այն նպաստում է լարման ցածրացնող կերպափոխիչներով կառավարվող էլեկտրաշարժիչների դինամիկական հատկությունների, ռոբաստ կառավարման տեսական սկզբունքների և գործնական իրականացման հնարավորությունների առավել խորքային ըմբռնմանը՝ ընդգծելով նման համակարգերի նշանակությունը ժամանակակից ավտոմատացված էլեկտրամեխանիկական համալիրների զարգացման գործում։