Чалхушьян, Григорий Хачатурович, 1861-1939

Чалхушьян, Григорий Хачатурович, 1861-1939

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (2)

Онлайн

История

Армянский вопрос и армянские погромы в России (панисламизм)

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայկական հարցի և Ռուսաստանի կայսրության տարածքում հայերի նկատմամբ իրականացված ջարդերի ու բռնությունների պատմաքաղաքական ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով տվյալ ժամանակաշրջանի ազգային, կրոնական և աշխարհաքաղաքական գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում Հայկական հարցի ձևավորման պատմական նախադրյալներն են, հայ բնակչության քաղաքական և սոցիալական վիճակը, ինչպես նաև այն հանգամանքները, որոնք նպաստել են հայերի նկատմամբ թշնամական վերաբերմունքի և բռնությունների տարածմանը։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել Ռուսաստանի կայսրության տարբեր տարածաշրջաններում հայ համայնքների դրությունը, նրանց հասարակական և տնտեսական դերակատարությունը, ինչպես նաև կայսերական վարչական քաղաքականության և տարածաշրջանային հակասությունների ազդեցությունը համայնքների կյանքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պանիսլամիզմի գաղափարական և քաղաքական դրսևորումների խնդրին՝ փորձելով բացահայտել դրանց հնարավոր ազդեցությունը ազգային և կրոնական հարաբերությունների սրման գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն ժամանակաշրջանի մամուլի, քաղաքական գրականության, պաշտոնական փաստաթղթերի և այլ պատմական աղբյուրների միջոցով ձևավորված պատկերացումներին՝ հնարավորություն տալով համեմատել տարբեր կողմերի դիրքորոշումները։ Հայկական ջարդերի քննությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես առանձին բռնությունների պատմություն, այլև որպես ավելի լայն տարածաշրջանային գործընթացների բաղադրիչ, որտեղ փոխազդում էին ազգային ինքնության, կրոնական պատկանելության, կայսերական քաղաքականության և միջազգային հարաբերությունների գործոնները։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել նաև այդ իրադարձությունների հետևանքները հայ բնակչության ժողովրդագրական, տնտեսական և հասարակական կյանքի վրա, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ազգային քաղաքական շարժումների և ինքնապաշտպանական գաղափարների զարգացման վրա։ Հայկական հարցի և հայերի նկատմամբ բռնությունների փոխկապակցվածության վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի հայության քաղաքական խնդիրների ու տարածաշրջանային միջավայրի մասին։ Միաժամանակ կարևոր է պատմական իրադարձությունները դիտարկել աղբյուրագիտական քննադատությամբ՝ տարբերակելով փաստական տվյալները քաղաքական մեկնաբանություններից և գնահատականներից։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, Ռուսաստանի կայսրության պատմությամբ, տարածաշրջանային քաղաքականությամբ, ազգային հարաբերություններով և հայագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին ու ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես Հայկական հարցի միջազգային և տարածաշրջանային համատեքստի, հայ համայնքների պատմական դրության և ազգային-կրոնական հակասությունների ուսումնասիրության համար։

Обновлено. 2026-09-13
Армянский вопрос и армянские погромы в России (панисламизм)

Бесплатно

Онлайн

История

Армянский вопрос в России

Այս գիրքը նվիրված է Ռուսական կայսրության շրջանակներում Հայկական հարցի ձևավորմանը, զարգացմանը և քաղաքական նշանակությանը։ Աշխատության կենտրոնում այն պատմական գործընթացներն են, որոնց ընթացքում հայ ժողովրդի քաղաքական, ազգային, հասարակական և մշակութային խնդիրները աստիճանաբար վերածվեցին ոչ միայն ներքին, այլև միջազգային քաղաքականության կարևոր թեմայի։ Գրքում ներկայացվում է Ռուսաստանի վերաբերմունքը հայկական բնակչության և հայկական տարածքների նկատմամբ, ինչպես նաև կայսերական իշխանությունների քաղաքականությունը Արևելյան Հայաստանի և Օսմանյան կայսրության հայաբնակ շրջանների նկատմամբ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում 19-րդ դարի ընթացքում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխություններին, ռուս-թուրքական պատերազմներին, տարածաշրջանում Ռուսաստանի ազդեցության ընդլայնմանը և դրանց հետևանքով հայկական հարցի նոր դրսևորումներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին հայկական ազգային ձգտումները, Ռուսաստանի կայսերական շահերը և եվրոպական տերությունների մրցակցությունը փոխկապակցվում միմյանց հետ։ Քննարկվում են նաև հայ հասարակական և քաղաքական շրջանակների ակնկալիքները Ռուսաստանից, հայկական ինքնության պահպանման ու ազգային իրավունքների պաշտպանության խնդիրները, ինչպես նաև այն հակասությունները, որոնք առաջանում էին հայկական շահերի և ռուսական պետական քաղաքականության միջև։ Գիրքը արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ Հայկական հարցը դիտարկում է ռուսական քաղաքական միջավայրի և կայսերական ռազմավարության համատեքստում՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել 19-րդ և 20-րդ դարերի սկզբի հայ-ռուսական հարաբերությունների մասին։ Այն կարող է հետաքրքրել ինչպես մասնագետներին և պատմաբաններին, այնպես էլ ընթերցողներին, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել Հայկական հարցի պատմական նախադրյալները, Ռուսաստանի դերը տարածաշրջանում և այդ ժամանակաշրջանի հայ քաղաքական մտքի զարգացումը։

Обновлено. 2026-09-19
Армянский вопрос в России

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Подробнее Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Подробнее Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Подробнее Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее