Դարբինյան, Արմենակ Վաղարշակի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության՝ համաշխարհային տնտեսության մեջ ներգրավման ռազմավարական ուղղությունների և միջազգային տնտեսական ինտեգրման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ գլոբալացման պայմաններում ձևավորվող հնարավորությունների ու սահմանափակումների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում ազգային տնտեսության և միջազգային տնտեսական համակարգի փոխազդեցությունն է, արտաքին առևտրային կապերի զարգացումը, կապիտալի և ներդրումների միջազգային շարժին մասնակցությունը, տնտեսական համագործակցության ընդլայնումը և երկրի մրցունակության բարձրացման նախադրյալները։ Գլոբալացումը դիտարկվում է որպես բազմակողմ գործընթաց, որը խորացնում է ապրանքների, ծառայությունների, ֆինանսական միջոցների, տեխնոլոգիաների և գիտելիքի միջազգային շարժը և միաժամանակ ազգային տնտեսություններից պահանջում է հարմարվել արտաքին շուկաների փոփոխություններին ու մրցակցային նոր պայմաններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոքր և բաց տնտեսության համար տնտեսական ինտեգրման առանձնահատկություններին, քանի որ ներքին շուկայի սահմանափակ ծավալը մեծացնում է արտաքին շուկաների հասանելիության, արտահանման ընդլայնման և միջազգային տնտեսական համագործակցության նշանակությունը։ Քննվում են արտաքին առևտրի կառուցվածքի կատարելագործման, արտահանման ապրանքային և աշխարհագրական դիվերսիֆիկացման, օտարերկրյա ներդրումների ներգրավման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և տեղական կազմակերպությունների միջազգային մրցունակության բարձրացման խնդիրները։ Կարևոր ուղղություն է տնտեսական ինտեգրման տարբեր ձևաչափերի և միջազգային տնտեսական կառույցների հետ համագործակցության հնարավոր ազդեցությունների գնահատումը՝ հաշվի առնելով ազգային տնտեսական շահերի պաշտպանության անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև տեխնոլոգիական զարգացումը, նորարարությունները, մարդկային կապիտալը և ենթակառուցվածքների որակը՝ որպես միջազգային տնտեսական հարաբերություններում երկրի դիրքերի ամրապնդման գործոններ։ Առանձին նշանակություն ունի արտաքին տնտեսական կախվածությունից և համաշխարհային շուկաների տատանումներից բխող ռիսկերի ուսումնասիրությունը, քանի որ ինտեգրման խորացումը կարող է նոր հնարավորությունների հետ մեկտեղ մեծացնել արտաքին տնտեսական ցնցումների փոխանցման հավանականությունը։ Այս համատեքստում ռազմավարական մոտեցումը ենթադրում է արտաքին տնտեսական կապերի բազմազանեցման, ներքին տնտեսական ներուժի զարգացման և միջազգային համագործակցության հնարավորությունների հավասարակշռված համադրում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է միջազգային տնտեսագիտության, տնտեսական ինտեգրման, արտաքին առևտրի և զարգացման տնտեսագիտության մոտեցումները՝ բացահայտելով գլոբալ տնտեսական միջավայրում Հայաստանի երկարաժամկետ ինտեգրման ռազմավարության ձևավորման հիմնական տնտեսական գործոններն ու մարտահրավերները։