Եղիազարյան, Գայանե Վիուլի

Literature

Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարավերջի և 21-րդ դարասկզբի անգլոամերիկյան արձակում անհատի արժեհամակարգի ձևավորման, փոփոխության և դրսևորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կին գրողների ստեղծագործությունների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում գրական հերոսի աշխարհընկալումն է, նրա բարոյական ընտրությունները, ինքնության որոնումը և այն արժեքային սկզբունքները, որոնց միջոցով անհատը կառուցում է իր հարաբերությունները ընտանիքի, հասարակության, մշակութային միջավայրի և սեփական ներաշխարհի հետ։ Քննության են առնվում ազատության, պատասխանատվության, արժանապատվության, սիրո, ընտանիքի, ինքնուրույնության, մասնագիտական ինքնաիրացման, սոցիալական արդարության և անձնական երջանկության վերաբերյալ պատկերացումները՝ բացահայտելով դրանց փոխակերպումները ժամանակակից հասարակական ու մշակութային փոփոխությունների պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կին կերպարների ինքնության ձևավորմանը, հասարակության կողմից սահմանվող դերերի և անհատական ձգտումների միջև առաջացող հակասություններին, ինչպես նաև ավանդական ու նոր արժեքների բախմանը։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են սոցիալական միջավայրը, ընտանեկան հարաբերությունները, սերնդային տարբերությունները, մշակութային պատկանելությունը և հասարակական ակնկալիքները ազդում հերոսների որոշումների ու վարքագծի վրա։ Կարևորվում են նաև անձնական և հանրային տարածքների փոխհարաբերությունները, մարդու ինքնաճանաչման գործընթացը, ներքին հակասությունները և կյանքի տարբեր փուլերում արժեքային առաջնահերթությունների վերանայումը։ Համեմատական մոտեցմամբ հնարավոր է բացահայտել բրիտանական և ամերիկյան արձակում առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև տարբեր հեղինակների կողմից անհատի արժեքային աշխարհի ներկայացման գեղարվեստական եղանակները։ Ուսումնասիրվում են պատմողական տեսանկյունը, կերպարակերտման միջոցները, խորհրդանիշները, ներքին մենախոսությունը, լեզվաոճական առանձնահատկությունները և այլ գեղարվեստական հնարքներ, որոնց միջոցով արտահայտվում են հերոսների հոգեբանական ու բարոյական որոնումները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ժամանակակից արձակը դիտարկել որպես հասարակության արժեքային փոփոխությունները արտացոլող մշակութային տարածք, որտեղ անհատի ինքնությունը ձևավորվում է անձնական փորձառության և սոցիալական իրականության փոխազդեցությամբ։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից անգլոամերիկյան գրականության, կին հեղինակների ստեղծագործական ժառանգության, գրական կերպարի արժեբանական ուսումնասիրության և անհատի ու հասարակության հարաբերությունների գեղարվեստական արտացոլման առանձնահատկությունների բացահայտման համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի և անգլերենի դարձվածաբանական համակարգերում մարմնի մասերի անվանումներ պարունակող կայուն արտահայտությունների զուգադրական-տիպաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն դարձվածային միավորները, որոնց բաղադրիչներից մեկը մարդու մարմնի որևէ մասի անվանում է՝ գլուխ, աչք, ձեռք, ոտք, սիրտ, բերան, լեզու, ականջ և այլն։ Նման միավորները դիտարկվում են ոչ միայն որպես լեզվական կառույցներ, այլև որպես ժողովրդի մտածողությունը, մշակութային պատկերացումները, արժեքային համակարգը և աշխարհի ընկալման առանձնահատկությունները արտահայտող միջոցներ։ Վերլուծվում են դարձվածների իմաստային կառուցվածքը, ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունները, փոխաբերական նշանակության ձևավորման մեխանիզմները և խոսքում դրանց գործածության պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկու լեզուներում հանդիպող իմաստային և կառուցվածքային համապատասխանություններին՝ բացահայտելով ամբողջական կամ մասնակի համարժեք դարձվածները, ինչպես նաև այն միավորները, որոնք հատուկ են միայն լեզուներից մեկին։ Քննության են առնվում այն դեպքերը, երբ նույն մարմնի մասի անվանումը հայերենում և անգլերենում մասնակցում է տարբեր փոխաբերական իմաստների ձևավորմանը կամ, հակառակը, նույն գաղափարը երկու լեզուներում արտահայտվում է տարբեր մարմնական բաղադրիչներով։ Ուսումնասիրվում են նաև մարդու հույզերի, բնավորության, մտավոր գործունեության, վարքագծի, սոցիալական հարաբերությունների, աշխատանքի և առօրյա գործողությունների արտահայտման մեջ նման դարձվածների գործառույթները։ Զուգադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու համընդհանուր լեզվամտածողական օրինաչափությունները և ազգային-մշակութային առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է մարդու մարմինը վերածվում վերացական հասկացությունների լեզվական արտահայտման կարևոր աղբյուրի։ Կարևոր տեղ է հատկացվում դարձվածների դասակարգմանը ըստ իմաստային խմբերի, կառուցվածքային տիպերի և գործառական հատկանիշների, ինչպես նաև դրանց թարգմանության ընթացքում առաջացող համարժեքության խնդիրներին։ Հետազոտությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ դարձվածաբանության, զուգադրական և տիպաբանական լեզվաբանության, թարգմանաբանության ու լեզվամշակութաբանության համար, ինչպես նաև նպաստել հայերեն և անգլերեն դարձվածաբանական համակարգերի ընդհանրությունների ու տարբերությունների առավել ամբողջական բացահայտմանը։