Հեղինակի գրքերը (1)
Կենսաբանություն
Моделирование динамической структуры некоторых свойств фосфолипидных бислоев методом молекулярной динамики
Աշխատությունը նվիրված է ֆոսֆոլիպիդային երկշերտերի դինամիկ կառուցվածքի և դրանց մի շարք ֆիզիկական հատկությունների մոդելավորմանը՝ մոլեկուլային դինամիկայի մեթոդի կիրառմամբ։ Աշխատության թեմատիկ ուղղվածությունը համապատասխանում է կենսաֆիզիկային և արհեստական թաղանթների մոդելավորմանը, իսկ մատենագիտական տվյալները հաստատում են, որ այն պաշտպանվել է որպես ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուական ատենախոսության սեղմագիր Երևանի պետական համալսարանում 2005 թվականին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կենսաբանական թաղանթների կառուցվածքի և շարժունակության մոլեկուլային մակարդակի ուսումնասիրությունը։ Ֆոսֆոլիպիդային երկշերտը դիտարկվում է որպես կենսաբանական թաղանթի պարզեցված մոդել, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել լիպիդային մոլեկուլների տարածական դասավորությունը, փոխադարձ շարժումները, փոխազդեցությունները և արտաքին ազդեցություններին արձագանքը։ Մոլեկուլային դինամիկայի մեթոդը հնարավորություն է տալիս համակարգչային մոդելի շրջանակում հետևել բազմաթիվ փոխազդող մասնիկների շարժմանը ժամանակի ընթացքում և այդ տվյալներից ստանալ թաղանթի կառուցվածքային ու դինամիկ բնութագրերը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել լիպիդային մոլեկուլների շարժունակությունը, երկշերտի խտության և կարգավորվածության փոփոխությունները, միջմոլեկուլային փոխազդեցությունները, թաղանթի հաստությունը, կառուցվածքային տատանումները և տարբեր հատվածների շարժման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի դինամիկ կառուցվածքի ուսումնասիրությունը, քանի որ կենսաբանական թաղանթը ստատիկ կառույց չէ․ դրա բաղադրիչները մշտապես շարժվում են, փոխում իրենց դիրքն ու կողմնորոշումը և փոխազդում միմյանց ու շրջակա միջավայրի հետ։ Մոդելավորման միջոցով հնարավոր է գնահատել նաև այնպիսի հատկություններ, ինչպիսիք են թաղանթի հեղուկությունը, ճկունությունը, տարածական կազմակերպվածությունը և ջրի կամ այլ մոլեկուլների հետ փոխազդեցությունը։ Հետազոտության կարևոր կողմերից մեկը կարող է լինել տարբեր մոդելային պայմանների համեմատությունը՝ պարզելու համար, թե ջերմաստիճանի, լիպիդային բաղադրության, ջրային միջավայրի կամ այլ պարամետրերի փոփոխությունն ինչպես է անդրադառնում երկշերտի կառուցվածքային և դինամիկ հատկությունների վրա։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս մոլեկուլային մակարդակում բացահայտել այն գործընթացները, որոնք փորձարարական մեթոդներով երբեմն դժվար է անմիջականորեն դիտարկել։ Ստացված արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ կենսաբանական թաղանթների ֆիզիկական հատկությունների, բջջային թաղանթների կայունության և մոլեկուլային փոխազդեցությունների ըմբռնման համար։ Աշխատության մեթոդաբանական արժեքը կապված է նաև հաշվողական կենսաֆիզիկայի հնարավորությունների օգտագործման հետ, քանի որ մոլեկուլային դինամիկայի մոդելավորումը թույլ է տալիս կապ հաստատել թաղանթի մոլեկուլային կառուցվածքի և դիտարկվող մակրոսկոպիկ հատկությունների միջև։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել կենսաֆիզիկոսներին, կենսաքիմիկոսներին, մոլեկուլային մոդելավորմամբ զբաղվող մասնագետներին, ֆիզիկոսներին և կենսաբանական թաղանթների կառուցվածքն ու ֆունկցիան ուսումնասիրող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ֆոսֆոլիպիդային երկշերտերի մոլեկուլային կազմակերպվածության և դինամիկ վարքի համակարգչային ուսումնասիրություն՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է մոլեկուլային մակարդակի շարժման և փոխազդեցությունների վերլուծությունը նպաստել կենսաբանական թաղանթների ֆիզիկական հատկությունների ավելի խոր ըմբռնմանը։
Թարմացվել է՝ 2026-09-09