Էլիզբարյան, Միքայել Ալեքսեյի

Կենսաբանություն

Կենսաֆիզիկական և մոլեկուլային կենսաբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթվի (ԴՆԹ) հետ լիգանդների փոխազդեցության և դրանց ադսորբցիայի կինետիկայի մոդելավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ԴՆԹ-ի մոլեկուլային կառուցվածքը, լիգանդների կապման հիմնական մեխանիզմները և կենսամոլեկուլային փոխազդեցությունների ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ԴՆԹ-ի վրա լիգանդների կապման կենտրոնների զբաղեցման, ադսորբցիայի և դեսորբցիայի արագությունների, կապման հավասարակշռության և փոխազդեցության կինետիկական պարամետրերի գնահատմանը։ Վերլուծվում են լիգանդների կոնցենտրացիայի, մոլեկուլային կառուցվածքի, կապման կենտրոնների հասանելիության և հարևան կապման տեղամասերի փոխազդեցության ազդեցությունները ադսորբցիոն գործընթացների ընթացքի վրա։ Քննարկվում են նաև մաթեմատիկական մոդելների, կինետիկական հավասարումների, վիճակագրական ֆիզիկայի մոտեցումների և համակարգչային հաշվարկների կիրառման հնարավորությունները ԴՆԹ-լիգանդ համակարգերի վարքագիծը նկարագրելու համար։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են փորձարարական տվյալների և տեսական հաշվարկների համադրման, մոդելների պարամետրերի որոշման, կապման գործընթացների ժամանակային փոփոխությունների և մոլեկուլային փոխազդեցությունների օրինաչափությունների բացահայտման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում նման հետազոտությունների նշանակությանը նուկլեինաթթուների կենսաֆիզիկական հատկությունների ուսումնասիրման, կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների ազդեցության գնահատման և դեղանյութերի ու ԴՆԹ-ի փոխազդեցությունների տեսական նկարագրման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի, ֆիզիկական քիմիայի, մաթեմատիկական կենսաբանության, կենսաինֆորմատիկայի և կենսամոլեկուլային գործընթացների մոդելավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։