Ենգիբարյան, Գոռ Նորիկի

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական գաղտնիքի իրավական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ իրավական նորմերի, պետական կառավարման մեխանիզմների և ազգային անվտանգության պահանջների փոխկապակցվածության համատեքստում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում պետական գաղտնիք պարունակող տեղեկությունների պաշտպանության, դրանց գաղտնիության աստիճանի սահմանման, պահպանման, օգտագործման և սահմանափակ հասանելիության իրավական հիմքերն են։ Աշխատության մեջ քննության են առնվում պետական գաղտնիքի ինստիտուտի հասկացությունն ու նշանակությունը, գաղտնի տեղեկությունների դասակարգման սկզբունքները, համապատասխան մարմինների լիազորությունները և պետական գաղտնիքի պահպանության գործընթացում ներգրավված անձանց իրավունքներն ու պարտականությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գաղտնի տեղեկատվության պաշտպանության և հանրային տեղեկատվության հասանելիության միջև անհրաժեշտ հավասարակշռությանը։ Այս համատեքստում ուսումնասիրվում է, թե ինչ սահմաններում կարող է պետությունը սահմանափակել տեղեկատվության հասանելիությունը՝ միաժամանակ պահպանելով իրավական որոշակիության, հիմնավորվածության և համաչափության սկզբունքները։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև պետական գաղտնիք պարունակող տեղեկությունների հետ աշխատելու թույլտվությունների տրամադրման, դրանց պահպանության, հաշվառման, փոխանցման և գաղտնիության ռեժիմի խախտումների համար պատասխանատվության հարցերին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում իրավական կարգավորման գործնական խնդիրներին, այդ թվում՝ գաղտնի տեղեկությունների սահմանման չափանիշների հստակությանը, տարբեր պետական կառույցների միջև լիազորությունների բաշխմանը, վերահսկողության արդյունավետությանը և ժամանակի ընթացքում գաղտնիության պահպանման անհրաժեշտության վերագնահատմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում պետական գաղտնիքի պաշտպանությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ազգային անվտանգության ապահովման միջոց, այլև որպես իրավական պետության պայմաններում հստակ կանոններով սահմանափակվող վարչական և իրավական գործընթաց։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել պետական գաղտնիքի ոլորտում իրավական մեխանիզմների կատարելագործմանը, պետական կառավարման համակարգում տեղեկատվական անվտանգության բարձրացմանը և գաղտնիության ու տեղեկատվության ազատության միջև առավել արդյունավետ հավասարակշռության ձևավորմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, անվտանգության և տեղեկատվական պաշտպանության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և իրավագիտության ուսանողների համար։