Երվանդյան, Զուխրա Արմենակի

Գրականություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է Մուշեղ Գալշոյանի ստեղծագործություններում «կորուսյալ եզերքի» գեղարվեստական պատկերի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով արևմտահայ հայրենիքի հիշողության, կորուստի ցավի և ազգային ինքնության վերարտադրության թեմատիկ-գեղարվեստական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն կերպարային և գաղափարական համակարգը, որով Գալշոյանը վերականգնում է պատմական հայրենիքի՝ Մուշի, Սասունի և շրջակա տարածքների հոգևոր ու կենցաղային պատկերները՝ դրանք ներկայացնելով ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածք, այլ որպես հիշողության և ազգային ինքնագիտակցության խորհրդանիշ։ Ուսումնասիրվում են նրա արձակի լեզվաոճական առանձնահատկությունները՝ պարզ, խոսակցական երանգներով հարուստ, բայց խորքային խորհրդանշական բովանդակությամբ, ինչպես նաև կերպարների կառուցման եղանակները, որոնք հաճախ ներկայացնում են գյուղական աշխարհի մարդուն՝ իր ցավով, կորուստով և արժանապատվությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում «կորուսյալ եզերքի» գաղափարի մշակութային և պատմական իմաստներին՝ որպես հիշողության տարածք, որտեղ միահյուսվում են իրականությունն ու գեղարվեստական վերապրումը։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է Գալշոյանի ստեղծագործության դերը հայ գրականության մեջ՝ որպես արևմտահայ թեմատիկայի շարունակող և ազգային հիշողության պահպանման կարևոր գրական ձայն։ Միաժամանակ վերլուծվում է նրա արձակի ազդեցությունը ընթերցողի ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման վրա։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է գրականագիտության ոլորտում՝ բացահայտելով Մուշեղ Գալշոյանի ստեղծագործությունների գեղարվեստական և գաղափարական խորքային շերտերը։