Գասպարյան, Նարինե Ալբերտի

Լեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում խրախուսման հաղորդակցական դրսևորումների լեզվաբանական ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով դրանց գործաբանական և կառուցվածքային առանձնահատկությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում խրախուսումը դիտարկվում է որպես հաղորդակցական վարքի կարևոր բաղադրիչ, որի միջոցով խոսողը կարող է արտահայտել հավանություն, աջակցություն, դրական գնահատական, վստահություն, ոգևորում կամ դրդել զրուցակցին որոշակի գործողության շարունակմանն ու իրականացմանը։ Վերլուծվում են այն լեզվական միջոցներն ու խոսքային ռազմավարությունները, որոնց օգնությամբ անգլերենում կառուցվում և փոխանցվում է խրախուսական նշանակությունը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խոսքային ակտերի գործառույթներին, խոսողի հաղորդակցական նպատակներին, զրուցակիցների փոխհարաբերություններին և համատեքստի ազդեցությանը արտահայտության իմաստի ձևավորման վրա։ Քննարկվում են խրախուսական խոսքի բառային, քերականական և շարահյուսական կառուցվածքները, դրանց համակցման հնարավորությունները և տարբեր լեզվական ձևերի միջոցով միևնույն կամ մոտ հաղորդակցական նպատակների արտահայտումը։ Ուսումնասիրվում է նաև ուղղակի և անուղղակի խրախուսման տարբերությունը, քանի որ հաղորդակցական նպատակը կարող է արտահայտվել ինչպես բացահայտ գնահատողական կամ դրդողական ձևակերպումներով, այնպես էլ համատեքստից բխող ավելի անուղղակի միջոցներով։ Կարևորվում է խոսքային իրավիճակի, սոցիալական հարաբերությունների, հաղորդակիցների կարգավիճակի, մտերմության աստիճանի և հաղորդակցության միջավայրի ազդեցությունը համապատասխան լեզվական միջոցների ընտրության վրա։ Հետազոտության մեջ խրախուսական հաղորդակցությունը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ երևույթ, որտեղ լեզվական կառուցվածքը փոխկապակցված է խոսողի մտադրության, արտահայտության գործառույթի և հասցեատիրոջ վրա ակնկալվող ազդեցության հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև խրախուսական արտահայտությունների կառուցվածքային մոդելներին, դրանց կրկնվող օրինաչափություններին և տարբեր հաղորդակցական պայմաններում կիրառվող ձևերի առանձնահատկություններին։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են ժամանակակից անգլերենի լեզվական միջոցները ծառայում միջանձնային հարաբերությունների պահպանմանը, դրական հաղորդակցական մթնոլորտի ստեղծմանը և զրուցակցի գործողությունների կամ վերաբերմունքի վրա ազդեցություն գործադրելուն։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ գործաբանության, դիսկուրսի վերլուծության, հաղորդակցական լեզվաբանության և անգլերենի ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև կիրառվել օտար լեզուների ուսուցման, թարգմանության և միջմշակութային հաղորդակցության ոլորտներում։