Գևորգյան, Տիգրան Արայի

Գևորգյան, Տիգրան Արայի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Economics

Շահութահարկի և եկամտահարկի համակարգերի կատարելագործման հիմնահարցերը ՀՀ-ում

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում շահութահարկի և եկամտահարկի համակարգերի ձևավորման, գործող մեխանիզմների ուսումնասիրության և դրանց կատարելագործման հիմնական ուղղությունների վերլուծությանը։ Այն դիտարկում է հարկային համակարգը ոչ միայն որպես պետական բյուջեի եկամուտների ձևավորման միջոց, այլև որպես տնտեսական ակտիվության, ներդրումների, ձեռնարկատիրության, զբաղվածության և եկամուտների բաշխման վրա ազդեցություն ունեցող կարևոր տնտեսական գործիք։ Ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուղղակի հարկերի դերին և այն խնդիրներին, որոնք առաջանում են հարկման բազայի որոշման, հարկային դրույքաչափերի սահմանման, հարկային արտոնությունների կիրառման, հաշվապահական և հարկային հաշվառման տարբերությունների, ինչպես նաև հարկային վարչարարության ընթացքում։ Շահութահարկի ուսումնասիրության շրջանակում աշխատանքը անդրադառնում է հարկվող շահույթի ձևավորման առանձնահատկություններին և այն դժվարություններին, որոնք կարող են առաջանալ ձեռնարկությունների համար հարկային պարտավորությունների հաշվարկման ժամանակ։ Հարկային և հաշվապահական հաշվառման միջև տարբերությունների նվազեցումը, հարկային հաշվարկների պարզեցումը և հարկումից խուսափելու հնարավորությունների սահմանափակումը դիտարկվում են որպես համակարգի արդյունավետության բարձրացման կարևոր ուղղություններ։ Եկամտահարկի մասով ուշադրության կենտրոնում ֆիզիկական անձանց եկամուտների հարկման սկզբունքներն են, հարկային բեռի բաշխումը տարբեր եկամուտներ ունեցող խմբերի միջև և հարկման մեխանիզմների ազդեցությունը աշխատանքի խթանների ու սոցիալական արդարության վրա։ Աշխատությունը քննարկում է նաև հարկային համակարգի պարզեցման անհրաժեշտությունը, քանի որ չափազանց բարդ հաշվարկային և վարչական ընթացակարգերը կարող են մեծացնել հարկ վճարողների ծախսերը և խթանել ոչ պաշտոնական տնտեսական գործունեությունը։ ՀՀ հարկային քաղաքականության վերաբերյալ ուսումնասիրություններում նույնպես ընդգծվում է, որ շահութահարկի հաշվարկման բարդությունը կարող է խնդիրներ ստեղծել ինչպես հարկատուների, այնպես էլ հարկային մասնագետների համար, մինչդեռ ճիշտ կառուցված համակարգը կարող է միաժամանակ ապահովել բյուջետային եկամուտներ և նպաստել տնտեսական աճին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հարկային վարչարարության կատարելագործմանը, մասնավորապես՝ հարկային պարտավորությունների հաշվարկման և հավաքագրման արդյունավետության բարձրացմանը, հարկային վերահսկողության բարելավմանը և հարկումից խուսափելու դեպքերի նվազեցմանը։ Այս համատեքստում հարկային համակարգի բարեփոխումը ներկայացվում է ոչ միայն օրենսդրական փոփոխությունների, այլև վարչարարական գործընթացների պարզեցման ու արդյունավետության բարձրացման խնդիր։ Աշխատության տնտեսական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ շահութահարկը անմիջականորեն կապված է ձեռնարկությունների գործունեության և ներդրումային որոշումների հետ, իսկ եկամտահարկը՝ աշխատուժի եկամուտների, զբաղվածության և տնային տնտեսությունների ֆինանսական վիճակի հետ։ Հետևաբար դրանց օպտիմալ համադրությունը կարող է ազդեցություն ունենալ ինչպես պետական ֆինանսների կայունության, այնպես էլ տնտեսական զարգացման և սոցիալական հավասարակշռության վրա։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը փորձում է բացահայտել ՀՀ-ում շահութահարկի և եկամտահարկի համակարգերի առկա թերությունները, գնահատել դրանց տնտեսական հետևանքները և առաջարկել կատարելագործման այնպիսի մոտեցումներ, որոնք միաժամանակ կնպաստեն հարկային համակարգի պարզությանը, արդյունավետությանը, արդարությանը, հարկային կարգապահության բարձրացմանը և պետական բյուջեի եկամուտների կայունությանը։ Աշխատությունը հատկապես արժեքավոր է հարկային քաղաքականությամբ, պետական ֆինանսներով և ՀՀ տնտեսական համակարգի զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող տնտեսագետների, հետազոտողների, ուսանողների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների համար։

Updated: 2026-09-05
Շահութահարկի և եկամտահարկի համակարգերի կատարելագործման հիմնահարցերը ՀՀ-ում

Free

Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Read more