Ղահրամանյան, Հասմիկ Ջևիկի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է գների ընդհանուր մակարդակի աճի տնտեսական բնույթի, դրա առաջացման պատճառների, դրսևորման ձևերի և Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության վրա ունեցած ազդեցությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գնաճային գործընթացների և հիմնական մակրոտնտեսական ցուցանիշների փոխկապակցվածությունն է՝ տնտեսական աճի, զբաղվածության, բնակչության իրական եկամուտների, սպառման, ներդրումների, տոկոսադրույքների և ազգային արժույթի փոխարժեքի համատեքստում։ Քննվում են պահանջարկի և առաջարկի գործոններով պայմանավորված գնաճային ճնշումները, արտադրական ծախսերի փոփոխությունները, ներմուծվող ապրանքների գների ազդեցությունը, արտաքին տնտեսական ցնցումների փոխանցման մեխանիզմները և տնտեսավարող սուբյեկտների գնաճային սպասումների նշանակությունը։ Հայաստանի նման համեմատաբար փոքր և արտաքին տնտեսական կապերից զգալիորեն կախված տնտեսության դեպքում առանձնահատուկ կարևորություն ունի միջազգային շուկաներում ապրանքների ու հումքի գների փոփոխությունների և փոխարժեքային տատանումների հնարավոր փոխանցումը ներքին գների մակարդակին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գնաճի սոցիալ-տնտեսական հետևանքների գնահատումը, քանի որ գների բարձրացումը կարող է տարբեր ազդեցություն ունենալ բնակչության առանձին խմբերի գնողունակության, խնայողությունների և սպառողական վարքագծի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մակրոտնտեսական կարգավորման գործիքներին և դրանց փոխազդեցությանը։ Դրամավարկային քաղաքականության շրջանակում ուսումնասիրվում են տոկոսադրույքային և այլ փոխանցման մեխանիզմների ազդեցությունները պահանջարկի, վարկավորման, սպասումների և գների դինամիկայի վրա, իսկ հարկաբյուջետային քաղաքականությունը դիտարկվում է պետական ծախսերի, հարկային քաղաքականության և համախառն պահանջարկի կարգավորման տեսանկյունից։ Կարևորվում է նաև դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականությունների համաձայնեցվածությունը, քանի որ գնային կայունության ապահովումը կապված է ընդհանուր մակրոտնտեսական միջավայրի հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել վիճակագրական և տնտեսաչափական մոտեցումներ՝ գների դինամիկայի, փոխարժեքի, դրամական պայմանների և տնտեսական ակտիվության միջև կապերը գնահատելու համար։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, դրամավարկային քաղաքականության, գնաճի տեսության և տնտեսական կարգավորման մոտեցումները՝ բացահայտելով Հայաստանում գնաճային գործընթացների առանձնահատկությունները և դրանց արդյունավետ կառավարման հիմնական հիմնախնդիրները։