Ղալեչյան, Նաիրա Արտաշի

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է պողպատե մեքենամասերում կրկնվող և փոփոխական մեխանիկական բեռնավորումների ազդեցությամբ առաջացող հոգնածային վնասման ու քայքայման գոտիների ուսումնասիրությանը՝ միկրոկարծրության չափման մեթոդի կիրառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում նյութի տեղային մեխանիկական հատկությունների փոփոխություններն են, որոնք ձևավորվում են երկարատև ցիկլային բեռնավորման ընթացքում և կարող են արտահայտել մետաղի կառուցվածքային վիճակի աստիճանական փոփոխությունը։ Քննվում է հոգնածային գործընթացի զարգացումը՝ սկզբնական կառուցվածքային փոփոխություններից և տեղային վնասումների կուտակումից մինչև ճաքերի առաջացման ու տարածման հետ կապված փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քայքայման մակերևույթի հարակից տարբեր հատվածներում միկրոկարծրության փոփոխությունների համեմատությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նյութի տեղային ամրացման կամ հատկությունների վատթարացման բնույթը և դրանց տարածական բաշխումը։ Միկրոկարծրության տվյալները դիտարկվում են որպես նյութի կառուցվածքային ու մեխանիկական վիճակի մասին տեղեկատվություն տրամադրող ցուցանիշներ և կարող են համադրվել մետաղագրական դիտարկումների, կոտրվածքի մակերևույթի ուսումնասիրության ու նյութի սկզբնական բնութագրերի հետ։ Կարևորվում է ջերմային մշակման, պողպատի կառուցվածքի, աշխատանքային լարումների և մեքենամասի շահագործման պայմանների ազդեցությունը հոգնածային վնասման առանձնահատկությունների վրա։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու քայքայման տարբեր գոտիների միջև եղած տարբերությունները և գնահատելու, թե ինչպես է ցիկլային բեռնավորումը փոխում նյութի տեղային դիմադրությունը մեխանիկական ներգործությանը։ Առանձին նշանակություն ունի ստացված օրինաչափությունների կիրառումը մեքենամասերի վնասվածքների պատճառների վերլուծության և տեխնիկական վիճակի գնահատման խնդիրներում։ Հոգնածային քայքայման մեխանիզմների առավել ամբողջական ըմբռնումը կարող է նպաստել նյութերի ընտրության, կառուցվածքային լուծումների և մեքենամասերի հուսալիության գնահատման մեթոդների կատարելագործմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյութագիտության, մետաղագիտության, քայքայման մեխանիկայի և մեխանիկական փորձարկումների մոտեցումները՝ պողպատե դետալների հոգնածային վնասման ընթացքում տեղի ունեցող տեղային կառուցվածքային ու մեխանիկական փոփոխությունների բնույթը բացահայտելու նպատակով։