Ղազարյան, Արտակ Էդվարդի

Ղազարյան, Արտակ Էդվարդի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Հայաստանի Հանրապետության դիվանագիտական ներկայացուցչության գործունեությունը Վրաստանում 1918-1920 թթ.

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության արտաքին քաղաքականության կարևոր ուղղություններից մեկի՝ Վրաստանում հայկական դիվանագիտական մարմինների գործունեության պատմական ուսումնասիրությանը 1918–1920 թվականներին։ Հետազոտության կենտրոնում նորաստեղծ հայկական պետականության և հարևան Վրաստանի միջև պաշտոնական հարաբերությունների հաստատման ու զարգացման գործընթացն է, ինչպես նաև Թիֆլիսում և Վրաստանի այլ քաղաքներում գործող հայկական ներկայացուցչական կառույցների դերակատարությունը։ Քննության են առնվում դիվանագիտական հարաբերությունների ձևավորման քաղաքական նախադրյալները, ներկայացուցչության կազմակերպական կառուցվածքը, պաշտոնական բանակցությունների իրականացումը և երկու պետությունների միջև առաջացած խնդիրների կարգավորմանն ուղղված գործունեությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տնտեսական և առևտրային կապերին, հաղորդակցության ու տարանցման խնդիրներին, քանի որ Վրաստանի տարածքն առանձնահատուկ նշանակություն ուներ Հայաստանի արտաքին կապերի ապահովման համար։ Ներկայացուցչության գործունեության կարևոր ուղղություններից էին նաև Վրաստանում բնակվող հայության հետ կապված հարցերը, հյուպատոսական բնույթի աշխատանքները և Հայաստանի կառավարությանն անհրաժեշտ քաղաքական ու տնտեսական տեղեկատվության փոխանցումը։ 1918 թվականի վերջին հայ-վրացական ռազմական բախման հետևանքով երկու երկրների դիվանագիտական հարաբերությունները ժամանակավորապես ընդհատվեցին, ինչն ազդեց նաև ներկայացուցչության բնականոն աշխատանքի վրա, սակայն հարաբերությունների վերականգնումից հետո դիվանագիտական գործունեությունը շարունակվեց։ Հետագա շրջանում ներկայացուցչության կառուցվածքում գործել են մասնագիտացված ստորաբաժանումներ, որոնք զբաղվել են ֆինանսական, ռազմական և տեղեկատվական հարցերով։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր է նաև դիվանագիտական ներկայացուցիչների գործունեության, նրանց պաշտոնական հաղորդագրությունների, բանակցությունների և պետական կառույցների հետ փոխգործակցության քննությունը։ Այդ նյութերը հնարավորություն են տալիս բացահայտելու ոչ միայն երկկողմ հարաբերությունների խնդիրները, այլև Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ձևավորման ընդհանուր սկզբունքները պետականության վերականգնման սկզբնական շրջանում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դիվանագիտության պատմության, միջազգային հարաբերությունների և Հայաստանի նորագույն պատմության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով հարևան պետության տարածքում հայկական դիվանագիտական համակարգի ձևավորման, գործունեության և պետական շահերի ներկայացման առանձնահատկությունները։

Թարմացվել է՝ 2026-09-26
Հայաստանի Հանրապետության դիվանագիտական ներկայացուցչության գործունեությունը Վրաստանում 1918-1920 թթ.

Անվճար

Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book16 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book19 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book6 Տեսնել ավելին