Ղուկասյան, Հրայր Հովհաննեսի

Իրավաբանություն

Այս թեման վերաբերում է քրեական դատավարությունում պաշտպանի (փաստաբանի) դատավարական կարգավիճակին մինչդատական փուլում, որտեղ ուսումնասիրվում են նրա իրավունքները, պարտականությունները և ներգրավման իրավական երաշխիքները քրեական գործի նախաքննության ընթացքում։ Պաշտպանը մինչդատական փուլում հանդես է գալիս որպես կասկածյալի կամ մեղադրյալի պաշտպանության հիմնական սուբյեկտ, որի նպատակն է ապահովել անձի պաշտպանության իրավունքի լիարժեք իրականացումը և հավասարակշռել մեղադրող կողմի ու քննիչ մարմինների հնարավորությունները։ Այս փուլում պաշտպանը իրավունք ունի մասնակցելու քննչական գործողություններին, ներկայացնելու միջնորդություններ, հավաքելու և ներկայացնելու ապացույցներ, ծանոթանալու գործի նյութերին օրենքով սահմանված սահմանափակումների շրջանակում, ինչպես նաև բողոքարկելու քննիչի կամ դատախազի գործողությունները։ Միևնույն ժամանակ նրա գործունեությունը սահմանափակվում է գաղտնիության ռեժիմով, քննության շահերի պահպանման պահանջներով և դատավարական ընթացակարգերով, որոնք նպատակ ունեն ապահովելու նախաքննության արդյունավետությունն ու անաչառությունը։ Հիմնախնդիրների շարքում հաճախ ընդգծվում են պաշտպանի իրական մասնակցության սահմանափակ հնարավորությունները նախաքննության որոշ փուլերում, ապացույցների հասանելիության ուշացումը, ինչպես նաև պաշտպանական և մեղադրական կողմերի միջև փաստացի անհավասարակշռության ռիսկերը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է դատավարական երաշխիքների ամրապնդումը, պաշտպանական իրավունքների ընդլայնումը և իրավական օգնության մատչելիության բարձրացումը՝ որպես արդար դատաքննության հիմնարար բաղադրիչներ։