Ղուլյան Արտակ

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Արցախի և Սյունիքի մելիքական ապարանքների ուսումնասիրությանը՝ որպես հայկական պատմաճարտարապետական ժառանգության կարևոր հուշարձանների։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են մելիքական ապարանքների կառուցման պատմական պայմանները, դրանց տեղադրությունը, ճարտարապետական հորինվածքը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, շինարարական նյութերը և գեղարվեստական ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ապարանքների գործառույթներին, որոնք միաժամանակ կապված էին իշխանական բնակության, վարչական կառավարման, պաշտպանության և հասարակական կյանքի կազմակերպման հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Արցախի և Սյունիքի մելիքական իշխանությունների քաղաքական ու սոցիալական կառուցվածքի, նրանց կենցաղի և մշակութային միջավայրի մասին՝ ճարտարապետական հուշարձանների ուսումնասիրության միջոցով։ Կարևորվում է նաև ապարանքների փոխկապակցվածությունը ամրոցների, եկեղեցիների, բնակավայրերի և պաշտպանական այլ կառույցների հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս դրանք դիտարկել ոչ թե առանձին շինություններ, այլ պատմական բնակավայրերի և պաշտպանական համակարգերի բաղկացուցիչ մասեր։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նաև հուշարձանների պահպանության և գիտական փաստագրման տեսանկյունից, քանի որ դրանց նյութական ժառանգությունը կարևոր աղբյուր է հայկական ճարտարապետության զարգացման, տեղական շինարարական ավանդույթների և տարածաշրջանի պատմամշակութային կյանքի ուսումնասիրման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, պատմաբաններին, հնագետներին, արվեստաբաններին, հայագետներին, մշակութային ժառանգության մասնագետներին, ուսանողներին և հայկական պատմաճարտարապետական հուշարձաններով հետաքրքրվող ընթերցողներին։