Գոնչար-Խանջյան Նատալիա Կարենի

Գոնչար-Խանջյան Նատալիա Կարենի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Literature

Звуковой строй поэтического текста как проблема перевода

Աշխատությունը նվիրված է բանաստեղծական խոսքի հնչյունային կազմակերպման և դրա թարգմանության ընթացքում առաջացող լեզվական ու գեղարվեստական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն հնչյունական միջոցները, որոնց շնորհիվ բանաստեղծական տեքստը ձեռք է բերում յուրահատուկ ռիթմ, երաժշտականություն, արտահայտչականություն և հուզական ազդեցություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանգին, ռիթմին, չափին, հնչյունների կրկնությանը, բաղաձայնույթի և առձայնույթի կիրառությանը, հնչերանգին ու հնչյունական այլ հնարքներին, որոնք բանաստեղծական ստեղծագործության գեղարվեստական կառուցվածքի կարևոր բաղադրիչներ են։ Վերլուծվում է հնչյունային ձևի և բովանդակության փոխկապակցվածությունը՝ բացահայտելու համար, թե ինչպես կարող են որոշակի հնչյունների ընտրությունը և դրանց կրկնությունը նպաստել տրամադրության, զգացմունքային երանգի, շարժման կամ պատկերային տպավորության ձևավորմանը։ Քննության են առնվում այն դժվարությունները, որոնք առաջանում են բանաստեղծությունը մեկ լեզվից մյուսը փոխանցելիս, քանի որ տարբեր լեզուների հնչյունական համակարգերը, շեշտադրության կանոնները, բառերի կառուցվածքը և տաղաչափական հնարավորությունները հաճախ չեն համընկնում։ Կարևորվում է թարգմանչի ընտրությունը բնագրի իմաստային ճշգրտության և հնչյունային ու ռիթմական կառուցվածքի պահպանման միջև, ինչպես նաև այն փոխակերպումները, որոնք անհրաժեշտ են թարգմանված տարբերակում համարժեք գեղարվեստական ազդեցություն ստեղծելու համար։ Համեմատական վերլուծության միջոցով ուսումնասիրվում են բնագրի և թարգմանության հնչյունային կառուցվածքները, հանգավորման համակարգերը, ռիթմական փոփոխությունները և արտահայտչական միջոցների վերարտադրման եղանակները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այն դեպքերին, երբ բառացի համապատասխանությունից հրաժարվելը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ պահպանել ստեղծագործության երաժշտականությունը, հուզական ազդեցությունը կամ հեղինակի ոճական առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հնչյունային կառուցվածքը դիտարկել ոչ միայն որպես բանաստեղծության արտաքին ձև, այլև որպես իմաստաստեղծ և գեղարվեստական կարևոր միջոց։ Աշխատանքը նշանակություն ունի գեղարվեստական թարգմանության տեսության, համեմատական լեզվաբանության, ոճաբանության և պոետիկայի համար՝ նպաստելով բանաստեղծական ստեղծագործությունների թարգմանության որակի և լեզուների միջև գեղարվեստական համարժեքության խնդիրների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Updated: 2026-09-29
Звуковой строй поэтического текста как проблема перевода

Free

Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Read more