Հակոբյան, Արման Եղիշի

Լեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հայերենով հրատարակված ասորական պարբերականի լեզվական, մշակութային և պատմական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես հայերի և ասորիների երկարատև շփումների ու լեզվական համակեցության ուշագրավ վկայություն։ Հետազոտության շրջանակում պարբերական մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեղեկատվության տարածման միջոց, այլև որպես բազմալեզու և բազմամշակութային միջավայրում ձևավորված հաղորդակցության յուրահատուկ հարթակ։ Քննության են առնվում հրապարակումների լեզվական կառուցվածքը, բառապաշարը, ոճական առանձնահատկությունները, ասորական մշակութային իրականությունը ներկայացնող բառերի և հասկացությունների գործածությունը, ինչպես նաև լեզվական փոխազդեցության հնարավոր դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ ասորական համայնքի համար նախատեսված կամ նրա մշակութային կյանքն արտացոլող պարբերականում հայերենի կիրառումը կարող է կարևոր տեղեկություններ հաղորդել տվյալ միջավայրում լեզուների գործառութային բաշխման, երկլեզվության և համայնքների միջև հաղորդակցության մասին։ Ուսումնասիրվում են հայերեն տեքստերում ասորական անձնանունների, տեղանունների, կրոնական ու մշակութային հասկացությունների ներկայացման ձևերը, փոխառությունների և լեզվական ազդեցությունների հնարավոր օրինակները, ինչպես նաև թարգմանական կամ միջլեզվական փոխանցման առանձնահատկությունները։ Պարբերականի նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու նաև ասորական համայնքի ինքնության, պատմական հիշողության, կրթության, կրոնական կյանքի և մշակութային ինքնարտահայտման հարցերը՝ հայալեզու հասարակական միջավայրի հետ դրանց փոխհարաբերության համատեքստում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մամուլի լեզվի ուսումնասիրությանը՝ պարզելու համար, թե ինչպես են տարբեր լեզվամշակութային տարրեր համատեղվում մեկ տեղեկատվական տարածքում և ինչպիսի լեզվական միջոցներով է պահպանվում համայնքի առանձնահատուկ մշակութային բովանդակությունը։ Նյութի քննությունը կարող է արժեքավոր տվյալներ տրամադրել նաև հայերենի՝ որպես միջհամայնքային հաղորդակցության լեզվի գործառույթի վերաբերյալ։ Աշխատությունն ունի միջգիտակարգային նշանակություն՝ միավորելով սոցիալեզվաբանության, շփումների լեզվաբանության, մամուլի պատմության, հայագիտության և ասորագիտության մոտեցումները։ Այն նպաստում է հայ-ասորական լեզվական ու մշակութային փոխհարաբերությունների, ազգային փոքրամասնությունների մամուլի և բազմալեզու հասարակություններում լեզվական համակեցության պատմական ձևերի առավել ամբողջական ուսումնասիրությանը։