Հակոբյան, Արսեն Աշոտի

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է թաթախոս հայերի պատմության և ազգագրական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով նրանց ձևավորման, բնակության, սոցիալական կյանքի, մշակույթի և ինքնության պահպանման գործընթացները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են թաթախոս հայերի պատմական ծագման և բնակավայրերի հետ կապված հարցերը, նրանց լեզվական միջավայրը և տարածաշրջանային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առօրյա կենցաղին, ընտանիքի կառուցվածքին, ավանդական զբաղմունքներին, նյութական մշակույթին, ժողովրդական սովորույթներին, ծեսերին և տոներին, որոնք արտացոլում են համայնքի պատմական կենսակերպը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև թաթախոս հայերի լեզվամշակութային ինքնությանը և այն գործընթացներին, որոնց պայմաններում հայերի ազգային ինքնագիտակցությունը պահպանվել է այլ լեզվական միջավայրում։ Ուսումնասիրվում են լեզվի և ազգային պատկանելիության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև հարևան ժողովուրդների հետ երկարատև շփումների հետևանքով առաջացած մշակութային փոխազդեցությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ժողովրդական բանահյուսությանը, ընտանեկան ավանդույթներին, կրոնական պատկերացումներին և համայնքային կյանքի կազմակերպմանը, քանի որ դրանք կարևոր աղբյուրներ են խմբի պատմական և մշակութային ինքնության բացահայտման համար։ Պատմազգագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համադրելու պատմական տեղեկությունները, դաշտային նյութերը, բանավոր վկայությունները և մշակութային երևույթները՝ թաթախոս հայերի կյանքի ամբողջական պատկերը ներկայացնելու նպատակով։ Աշխատությունը արժեքավոր է նաև հայ ժողովրդի մշակութային բազմազանության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են լեզվական տարբերությունները համատեղ գոյակցել ազգային և համայնքային ինքնության պահպանման հետ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել հայկական տարբեր պատմամշակութային խմբերի, լեզվական միջավայրերի և տարածաշրջանային ինքնությունների հետագա ուսումնասիրությունների համար։ Այն կարող է հետաքրքրել ազգագրագետներին, պատմաբաններին, հայագետներին, բանագետներին, լեզվաբաններին, մշակութաբաններին և հայկական համայնքների պատմությամբ ու մշակույթով զբաղվող հետազոտողներին։