Հակոբյան, Դավիթ Խաչատուրի

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգում նորմատիվ իրավական ակտերի փոխհարաբերության, իրավաբանական ուժի և աստիճանակարգային կառուցվածքի տեսական ու կիրառական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում իրավական նորմերի համակարգվածության ապահովման, տարբեր մակարդակների իրավական ակտերի միջև հակասությունների կանխարգելման և իրավակարգավորման միասնականության պահպանման հիմնահարցերն են։ Վերլուծվում է իրավական ակտերի աստիճանակարգության գաղափարի տեսական բովանդակությունը, դրա նշանակությունը իրավական պետության, օրինականության և իրավական որոշակիության սկզբունքների իրականացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել Սահմանադրության, օրենքների, ենթաօրենսդրական նորմատիվ ակտերի և իրավական կարգավորման համակարգում ընդգրկված այլ ակտերի հարաբերակցությանը՝ ուսումնասիրելով դրանց իրավաբանական ուժի տարբերությունները և ստորադաս ակտերի՝ ավելի բարձր իրավաբանական ուժ ունեցող նորմերին համապատասխանելու պահանջը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է իրավական ակտերի միջև առաջացող հակասությունների բնույթի և դրանց հաղթահարման իրավական մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Այդ համատեքստում կարող են քննարկվել ավելի բարձր իրավաբանական ուժ ունեցող նորմի գերակայության, հատուկ և ընդհանուր իրավակարգավորումների հարաբերակցության, ինչպես նաև տարբեր ժամանակներում ընդունված իրավական նորմերի կիրառման տեսական սկզբունքները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև իրավաստեղծ գործունեության որակին, իրավական ակտերի կառուցվածքային համաձայնեցվածությանը և օրենսդրական փոփոխությունների ազդեցությանը ամբողջ իրավական համակարգի ներքին տրամաբանության վրա։ Կարևորվում է պետական մարմինների իրավաստեղծ լիազորությունների սահմանների հստակեցումը, քանի որ աստիճանակարգային համակարգի արդյունավետ գործունեությունը կապված է յուրաքանչյուր մարմնի կողմից իր իրավասության շրջանակում ակտեր ընդունելու պահանջի հետ։ Առանձին ուսումնասիրության առարկա կարող են լինել սահմանադրական վերահսկողության, դատական մեկնաբանության և իրավակիրառ պրակտիկայի դերը նորմատիվ հակասությունների բացահայտման ու իրավական համակարգի հետևողականության ապահովման գործում։ Տեսական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նաև իրավական աստիճանակարգության կապը մարդու իրավունքների պաշտպանության, իրավական կանխատեսելիության և պետական իշխանության սահմանափակման սկզբունքների հետ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է պետության և իրավունքի տեսության, սահմանադրական իրավունքի, իրավաստեղծ գործունեության և իրավակիրառման հիմնահարցերը՝ նպատակ ունենալով համակարգված պատկերացում ձևավորել Հայաստանի իրավական համակարգում նորմատիվ իրավական ակտերի փոխկապակցվածության և դրանց աստիճանակարգային կազմակերպման վերաբերյալ։