Հեղինակի գրքերը (1)
Պատմություն
Կաթողիկոսական դիվանի և Սրբազան Սինոդի արխիվային վավերագրերի հավաքածուն որպես Հայկական հարցի ուսումնասիրության աղբյուր (1894-1914 թթ.)
Աշխատությունը նվիրված է 1894–1914 թվականներին վերաբերող եկեղեցական վարչական կառույցների արխիվային վավերագրերի աղբյուրագիտական ուսումնասիրությանը և դրանց նշանակության գնահատմանը Հայկական հարցի պատմության հետազոտության համար։ Հետազոտության կենտրոնում պաշտոնական գրագրությունները, զեկուցագրերը, հաղորդումները, դիմումները, արձանագրությունները, շրջաբերականները և այլ բնույթի փաստաթղթերն են, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական, եկեղեցական և ազգային գործընթացները սկզբնաղբյուրների հիման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փաստաթղթերի ծագմանը, հեղինակությանը, կազմման հանգամանքներին, տեղեկատվական բովանդակությանը և պատմական հավաստիության գնահատման սկզբունքներին։ Արխիվային նյութերը դիտարկվում են ոչ միայն որպես առանձին իրադարձությունների մասին տեղեկություններ հաղորդող վկայություններ, այլև որպես փոխկապակցված փաստաթղթային ամբողջություն, որի միջոցով հնարավոր է վերականգնել տարբեր հաստատությունների միջև հաղորդակցությունը և ժամանակաշրջանի խնդիրների վերաբերյալ պաշտոնական ու եկեղեցական շրջանակների արձագանքները։ Քննվում է Ամենայն հայոց կաթողիկոսության և եկեղեցական կառավարման մարմինների գործունեությունը հայ բնակչությանը վերաբերող հարցերի փաստագրման, տեղեկությունների հավաքման և համապատասխան կառույցներին փոխանցման համատեքստում։ Ժամանակագրական ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել XIX դարի վերջից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմին նախորդող տարիները՝ հետևելով Հայկական հարցի շուրջ տեղի ունեցող զարգացումների արտացոլմանը փաստաթղթային նյութերում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր տեսակի վավերագրերի համադրումը, քանի որ նույն իրադարձության կամ խնդրի վերաբերյալ տարբեր աղբյուրները կարող են ներկայացնել լրացնող կամ տարբերվող տեղեկություններ։ Աղբյուրագիտական քննությունը ներառում է նաև փաստաթղթերի ստեղծման նպատակի, հասցեատերերի, վարչական գործառույթի և լեզվական առանձնահատկությունների հաշվառումը, ինչը կարևոր է դրանց բովանդակությունը պատմական համատեքստում մեկնաբանելու համար։ Հավաքածուի ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նաև հայկական եկեղեցական արխիվների՝ որպես նոր և նորագույն շրջանի պատմության կարևոր սկզբնաղբյուրային շտեմարանների դերի բացահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է աղբյուրագիտության, արխիվագիտության, Հայոց պատմության և Հայկական հարցի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով արխիվային վավերագրերի տեղեկատվական և գիտական արժեքը տվյալ ժամանակաշրջանի պատմական գործընթացների ուսումնասիրման համար։
Թարմացվել է՝ 2026-09-22