Հարությունյան, Նարինե Վահանի

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է մերձերևանյան տարածքում երկրակեղևի ժամանակակից ձևախախտումների և շարժումների տարածաժամանակային դինամիկայի ուսումնասիրությանը՝ գեոդեզիական դիտարկումների ու չափումների կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել երկրակեղևի առանձին հատվածներում տեղի ունեցող հորիզոնական և ուղղաձիգ տեղաշարժերը, գնահատել դրանց փոփոխության բնույթը և պարզել հնարավոր փոխկապակցվածությունը տարածաշրջանի երկրաբանական ու տեկտոնական կառուցվածքի հետ։ Գեոդինամիկական պոլիգոնը դիտարկվում է որպես երկարաժամկետ մոնիթորինգի համար կազմակերպված դիտարկման համակարգ, որի կայուն գեոդեզիական կետերում տարբեր ժամանակահատվածներում իրականացված կրկնակի չափումները հնարավորություն են տալիս հետևելու փոքր տեղաշարժերի կուտակմանը և դեֆորմացիոն դաշտի փոփոխություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համադրվել ճշգրիտ բարձրաչափական, անկյունային, հեռաչափական և արբանյակային գեոդեզիայի միջոցով ստացված տվյալները՝ երկրակեղևային շարժումների հնարավորինս ամբողջական տարածական պատկերը ձևավորելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում չափումների ժամանակային շարքերի վերլուծությանը, քանի որ երկարաժամկետ տվյալները հնարավորություն են տալիս տարբերակելու համեմատաբար կայուն շարժումները կարճաժամկետ տատանումներից և գնահատելու դեֆորմացիոն գործընթացների զարգացման ընդհանուր միտումները։ Կարևոր խնդիր է նաև չափումների ճշգրտության և հնարավոր սխալների գնահատումը՝ հաշվի առնելով դիտարկման պայմանները, սարքավորումների առանձնահատկությունները և արտաքին միջավայրի ազդեցությունը։ Ստացված տվյալների տարածական վերլուծությունը կարող է նպաստել հարաբերականորեն կայուն և ավելի ակտիվ հատվածների առանձնացմանը, տեղաշարժերի ուղղությունների որոշմանը և դեֆորմացիոն դաշտը բնութագրող մոդելների կառուցմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են համադրվել տարածքի ակտիվ խզվածքների, երկրաբանական կառուցվածքների և սեյսմոլոգիական դիտարկումների վերաբերյալ տվյալների հետ՝ ժամանակակից տեկտոնական գործընթացների վերաբերյալ առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու նպատակով։ Այսպիսի ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն նաև սեյսմատեկտոնական հետազոտությունների համար, սակայն գեոդեզիական դեֆորմացիաները ինքնուրույն չեն դիտարկվում որպես երկրաշարժերի ժամանակի կամ ուժգնության միանշանակ կանխատեսման միջոց։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գեոդեզիայի, երկրադինամիկայի, տեկտոնիկայի և երկրաֆիզիկական մոնիթորինգի մեթոդները՝ նպատակ ունենալով գնահատել մերձերևանյան տարածաշրջանի երկրակեղևի ժամանակակից շարժումների և ձևախախտումների հիմնական օրինաչափությունները։