Հարությունյան, Զարուհի Վարդանի

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է ներառական կրթություն իրականացնող դպրոցում էրգոթերապևտիկ միջամտության համակարգված մոդելի մշակմանը և կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն մոտեցումն է, ըստ որի՝ կրթական գործընթացում յուրաքանչյուր սովորողի լիարժեք մասնակցությունը պայմանավորված է ոչ միայն նրա ակադեմիական կարողություններով, այլև ֆիզիկական, հոգեբանական, սոցիալական և գործառական հնարավորություններով, ինչպես նաև դպրոցական միջավայրի համապատասխան հարմարեցվածությամբ։ Էրգոթերապևտիկ միջամտությունը դիտարկվում է որպես երեխայի առօրյա գործունեությանը, ուսուցմանը, ինքնասպասարկմանը, հաղորդակցությանը, խաղին և սոցիալական փոխազդեցությանը մասնակցությունը խթանող համալիր գործընթաց։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ սովորողների անհատական կարիքների գնահատմանը, դժվարությունների բացահայտմանը, նպատակների սահմանմանը և դրանց հիման վրա համապատասխան միջամտությունների պլանավորմանն ու իրականացմանը։ Կարևորվում է նաև դպրոցական միջավայրի ուսումնասիրությունը, քանի որ երեխայի գործունեության սահմանափակումները կարող են պայմանավորված լինել ոչ միայն անհատական առանձնահատկություններով, այլև ֆիզիկական տարածքի, ուսումնական նյութերի, դասավանդման մեթոդների կամ սոցիալական միջավայրի անհամապատասխանությամբ։ Մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս էրգոթերապևտիկ աշխատանքը կազմակերպել փուլային և նպատակային եղանակով՝ ներառելով գնահատման, պլանավորման, միջամտության, արդյունքների մշտադիտարկման և անհրաժեշտության դեպքում մոտեցումների վերանայման գործընթացները։ Հատուկ նշանակություն կարող է ունենալ մասնագետների համագործակցությունը, քանի որ ներառական կրթության պայմաններում երեխայի արդյունավետ աջակցությունը պահանջում է ուսուցիչների, էրգոթերապևտների, հոգեբանների, հատուկ մանկավարժների, ծնողների և այլ մասնագետների համատեղ աշխատանք։ Այս համատեքստում էրգոթերապիան նպաստում է ոչ միայն առանձին հմտությունների զարգացմանը, այլև երեխայի անկախության, ինքնավստահության և դպրոցական կյանքում ակտիվ մասնակցության ընդլայնմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ներառական դպրոցներում աշխատող մասնագետների, մանկավարժների, էրգոթերապևտների, հատուկ մանկավարժության և վերականգնողական ոլորտների ուսանողների ու հետազոտողների համար՝ որպես գործնական և տեսական հիմք դպրոցական միջավայրում երեխայակենտրոն աջակցության արդյունավետ համակարգի ձևավորման համար։