Հեղինակի գրքերը (1)
Պատմություն
Գաղթականության խնդիրը Հայաստանի Հանրապետությունում (1918 թ. հունիս-1919 թ. մայիս)
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի առաջին հանրապետության գոյության սկզբնական շրջանում գաղթականության խնդրի պատմական, սոցիալական, տնտեսական և վարչական կողմերի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով 1918 թվականի ամռանից մինչև 1919 թվականի գարունը։ Հետազոտության կենտրոնում զանգվածային տեղահանությունների հետևանքով հանրապետության տարածքում հայտնված գաղթական բնակչության վիճակը, պետական կառույցների առջև առաջացած խնդիրները և մարդասիրական ճգնաժամի հաղթահարման ուղղությամբ իրականացված միջոցառումներն են։ Քննվում են գաղթականական հոսքերի ձևավորման պատմական նախադրյալները, բնակչության տեղաշարժերի հիմնական ուղղությունները, գաղթականների տեղավորման, պարենավորման, կացարանով ապահովման, առողջապահական սպասարկման և սոցիալական աջակցության կազմակերպման դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նորաստեղծ պետական համակարգի սահմանափակ նյութական և կազմակերպական հնարավորությունների պայմաններում գաղթականության հարցի կառավարմանը, երբ միաժամանակ անհրաժեշտ էր լուծել պետականաշինության, տնտեսական վերականգնման և բնակչության կենսական կարիքների ապահովման բազմաթիվ խնդիրներ։ Վերլուծվում է պետական և տեղական կառավարման մարմինների գործունեությունը, ինչպես նաև հասարակական, բարեգործական և մարդասիրական կազմակերպությունների մասնակցությունը օգնության կազմակերպմանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գաղթականության ժողովրդագրական և սոցիալ-տնտեսական հետևանքների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ բնակչության տարածքային տեղաբաշխման փոփոխությունները, աշխատուժի վիճակը, բնակարանային դժվարությունները և սոցիալական լարվածության առաջացման գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև որբերի, անապահով ընտանիքների և հատուկ աջակցության կարիք ունեցող այլ խմբերի վիճակին՝ որպես ընդհանուր գաղթականական ճգնաժամի կարևոր բաղադրիչ։ Խնդիրը դիտարկվում է պետական քաղաքականության ձևավորման համատեքստում՝ բացահայտելով համապատասխան կառույցների գործունեության կազմակերպական առանձնահատկությունները, ընդունված որոշումների նպատակները և դրանց իրականացման ընթացքում ի հայտ եկած խոչընդոտները։ Ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն մասին, թե ինչպես էր լայնածավալ մարդասիրական խնդիրը փոխկապակցվում նորանկախ պետության սոցիալական և տնտեսական կայացման գործընթացների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քաղաքական, սոցիալական և ժողովրդագրական պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով գաղթականության խնդիրը որպես Հայաստանի առաջին հանրապետության վաղ շրջանի կարևորագույն մարտահրավերներից մեկը։
Թարմացվել է՝ 2026-09-22