Հայրապետյան,Կարինե Կարապետի

Հայրապետյան,Կարինե Կարապետի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Բժշկություն

ՀՀ զինված ուժերում ինֆեկցիոն հիվանդացությունը և ցուցաբերվող մասնագիտացված բուժօգնության կազմակերպման որոշ հարցեր

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերում վարակիչ հիվանդությունների տարածվածության, կառուցվածքի և դրանց դեպքում մասնագիտացված բժշկական օգնության կազմակերպման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են զինծառայողների շրջանում արձանագրվող վարակիչ հիվանդությունների համաճարակաբանական բնութագրերը, հիվանդացության փոփոխությունները տարբեր ժամանակահատվածներում և դրանց վրա ազդող բժշկական, կենցաղային ու միջավայրային գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զինվորական կոլեկտիվներում վարակների կանխարգելման և համաճարակաբանական հսկողության նշանակությանը, քանի որ մարդկանց համատեղ բնակության և ծառայության պայմաններում վարակիչ հիվանդությունների ժամանակին հայտնաբերումն ու վերահսկումը կարևոր են անձնակազմի առողջության պահպանման համար։ Քննության են առնվում հիվանդացության վիճակագրական ցուցանիշների հավաքագրման և գնահատման սկզբունքները, հիվանդությունների կառուցվածքը, սեզոնային փոփոխությունները և առանձին վարակների տարածման վրա ազդող ընդհանուր ռիսկի գործոնները։ Կարևորվում են վաղ ախտորոշումը, բժշկական հսկողությունը, կանխարգելիչ միջոցառումները և անհրաժեշտության դեպքում հիվանդների ժամանակին ուղղորդումը համապատասխան բուժհաստատություններ։ Ուսումնասիրվում են մասնագիտացված բուժօգնության կազմակերպման տարբեր փուլերը՝ բժշկական դիմելիությունից և նախնական գնահատումից մինչև մասնագիտական ախտորոշում, բուժում և հետագա բժշկական վերահսկողություն։ Վերլուծվում են նաև ռազմական բժշկական ծառայության տարբեր օղակների միջև համագործակցության, բժշկական անձնակազմի պատրաստվածության և անհրաժեշտ ռեսուրսների ապահովման հարցերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բուժօգնության կազմակերպման արդյունավետության գնահատումը և այն գործոնների բացահայտումը, որոնք կարող են ազդել բժշկական ծառայությունների հասանելիության ու որակի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սանիտարահիգիենիկ պայմանների պահպանմանը, առողջապահական կրթությանը և վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման ընդհանուր միջոցառումներին։ Հիվանդացության տվյալների համադրումն ու վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել առավել կարևոր համաճարակաբանական միտումները և գնահատել կիրառվող կանխարգելիչ ու բուժական մոտեցումների արդյունավետությունը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ռազմական առողջապահության կազմակերպման կատարելագործման, զինծառայողների առողջության պահպանման, վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման և մասնագիտացված բժշկական օգնության որակի բարձրացման տեսանկյունից։

Թարմացվել է՝ 2026-09-29
ՀՀ զինված ուժերում ինֆեկցիոն հիվանդացությունը և ցուցաբերվող մասնագիտացված բուժօգնության կազմակերպման որոշ հարցեր

Անվճար

Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1889 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Տեսնել ավելին Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Տեսնել ավելին Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին