Հովհաննիսյան, Արման Համլետի

Право

Աշխատությունը նվիրված է ազատազրկման կամ օրենքով նախատեսված այլ պատժատեսակի հետագա կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատման ինստիտուտի իրավական բնույթի, կիրառման հիմքերի և Հայաստանի Հանրապետությունում դրա իրականացման հետ կապված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պատժի նպատակների, դատապարտյալի վերասոցիալականացման և պատժի հետագա կրելու անհրաժեշտության գնահատման միջև հարաբերակցությունն է։ Քննվում է պայմանական վաղաժամկետ ազատման ինստիտուտի ձևավորումն ու զարգացումը, դրա նշանակությունը քրեական և քրեակատարողական քաղաքականության շրջանակում, ինչպես նաև այն իրավական չափանիշները, որոնց հիման վրա որոշվում է անձի նկատմամբ տվյալ հնարավորության կիրառելիությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դատապարտյալի վարքագծի, պատժի ընթացքում դրսևորած փոփոխությունների, վերասոցիալականացման հեռանկարների և օրենքով նախատեսված այլ հանգամանքների գնահատման խնդիրներին։ Վերլուծվում է, թե որքանով պետք է նման գնահատումը հիմնված լինի հստակ, կանխատեսելի և հավասարապես կիրառվող չափանիշների վրա՝ կամայական կամ անհամաչափ որոշումների հնարավորությունը նվազեցնելու համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է համապատասխան մարմինների և դատարանի դերակատարության ուսումնասիրությունը, նրանց կողմից ներկայացվող տվյալների ու գնահատականների իրավական նշանակությունը և որոշումների հիմնավորվածության ապահովումը։ Դիտարկվում են նաև դատապարտյալի դատավարական երաշխիքները, որոշումների բողոքարկման հնարավորությունը և արդար դատաքննության ընդհանուր սկզբունքների նշանակությունը տվյալ վարույթի շրջանակում։ Կարևորվում է պայմանական վաղաժամկետ ազատման կիրառման և պատժի անհատականացման սկզբունքի փոխկապակցվածությունը, քանի որ ինստիտուտի նպատակը պատժի մեխանիկական կրճատումը չէ, այլ կոնկրետ անձի և նրա պատժի կատարման ընթացքի իրավական գնահատումը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի իրավակարգավորման զարգացմանը և միջազգային ու համեմատական իրավական մոտեցումների նշանակությանը՝ ազգային համակարգում առկա խնդիրների բացահայտման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է քրեական իրավունքի, քրեակատարողական իրավունքի և մարդու իրավունքների պաշտպանության մոտեցումները՝ պայմանական վաղաժամկետ ազատման արդյունավետ, իրավաչափ և կանխատեսելի կիրառման իրավական հիմքերը բացահայտելու նպատակով։