Հովհաննիսյան, Սիրուն Մարատի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է վարկային կազմակերպությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության արդյունավետության գնահատման տեսական, մեթոդական և գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական համակարգի նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության առանցքում վարկային կազմակերպությունների գործունեության արդյունքների չափման, ֆինանսական կայունության գնահատման և արդյունավետության վրա ազդող ներքին ու արտաքին գործոնների բացահայտման խնդիրներն են։ Քննվում են կազմակերպությունների ակտիվների և պարտավորությունների կառուցվածքը, վարկային պորտֆելի ձևավորումը, եկամուտների ու ծախսերի հարաբերակցությունը, շահութաբերությունը, իրացվելիությունը և կապիտալի օգտագործման արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վարկային ռիսկի կառավարմանը, ժամկետանց և խնդրահարույց պարտավորությունների ազդեցությանը, վարկառուների վճարունակության գնահատման նշանակությանը և վարկային պորտֆելի որակի պահպանման անհրաժեշտությանը։ Արդյունավետության գնահատումը դիտարկվում է ոչ միայն ֆինանսական արդյունքների, այլև ռեսուրսների օգտագործման, ծառայությունների կազմակերպման, կառավարման որակի և մրցակցային դիրքի տեսանկյուններից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել շահութաբերության, ֆինանսական կայունության, գործառնական ծախսերի և ռիսկայնության տարբեր ցուցանիշներ՝ կազմակերպությունների գործունեության առավել ամբողջական գնահատման նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում Հայաստանի ֆինանսական շուկայի առանձնահատկությունների և կարգավորող միջավայրի ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ վարկային կազմակերպությունների գործունեությունը սերտորեն կապված է ընդհանուր տնտեսական պայմանների, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության և վարկային ծառայությունների պահանջարկի հետ։ Դիտարկվում են նաև կառավարման համակարգերի կատարելագործման, գործառնական ծախսերի օպտիմալացման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվային ծառայությունների կիրառման հնարավորությունները։ Կարևորվում է հաճախորդների սպասարկման որակի բարձրացումը և ֆինանսական ծառայությունների հասանելիության ընդլայնումը՝ արդյունավետության և մրցունակության բարելավման համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արդյունավետության գնահատման մեթոդական համակարգի կատարելագործմանը՝ ֆինանսական և ոչ ֆինանսական ցուցանիշների համակցված կիրառման միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է ֆինանսական կառավարման, վարկային գործունեության, ռիսկերի կառավարման և արդյունավետության գնահատման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել վարկային կազմակերպությունների կայուն գործունեության ապահովման և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։