Հեղինակի գրքերը (1)
Կենսաբանություն
Эпизоото-эпидемиологическая характеристика токсоплазмоза в Республике Армения
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տոքսոպլազմոզի էպիզոոտոլոգիական և համաճարակաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով ինչպես հիվանդության շրջանառությանը կենդանիների պոպուլյացիաներում, այնպես էլ մարդու վարակման հնարավորություններին ու տարածման օրինաչափություններին։ Հետազոտությունը կարևոր է տոքսոպլազմոզը որպես կենդանիների և մարդու համար ընդհանուր՝ զոոնոզային մակաբուծային վարակ դիտարկելու տեսանկյունից, քանի որ հիվանդության համաճարակաբանական պատկերը ձևավորվում է հարուցիչի, կենդանական վերջնական և միջանկյալ տերերի, շրջակա միջավայրի և մարդու կենսակերպի փոխազդեցության արդյունքում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել հիվանդության տարածվածությունը Հայաստանի տարբեր բնակավայրերում և աշխարհագրական գոտիներում, կենդանիների վարակվածության մակարդակը, վարակի սեզոնային դինամիկան, տարիքային կամ տեսակային առանձնահատկությունները և այն բնական ու սոցիալական գործոնները, որոնք նպաստում են հարուցչի պահպանմանն ու փոխանցմանը։ Հայաստանի վերաբերյալ նախկին հետազոտություններում տոքսոպլազմոզի համաճարակաբանության և էպիզոոտոլոգիայի հարցերը ուսումնասիրվել են նաև տարբեր կենդանիների և մարդկանց խմբերի շրջանում, այդ թվում՝ մսի կոմբինատի աշխատողների շրջանում, իսկ 1990 թվականին հրապարակվել են Հայաստանի պայմաններում կատարված համատեղ էպիդեմիոլոգիական և էպիզոոտոլոգիական ուսումնասիրությունների արդյունքներ։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել վարակի հիմնական աղբյուրներին և փոխանցման ուղիներին, այդ թվում՝ կատուների և կատվիազգիների դերին, կենդանական ծագման սննդամթերքի օգտագործմանը, հում կամ ոչ բավարար ջերմային մշակված մսի միջոցով վարակման հնարավորությանը, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի աղտոտվածությանը։ Էպիզոոտոլոգիական տվյալների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե կենդանիների որ տեսակներն են առավել կարևոր վարակի պահպանման և տարածման գործընթացում և ինչ պայմաններում է ձևավորվում վարակի առավել բարձր մակարդակ։ Միաժամանակ համաճարակաբանական բաղադրիչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու մարդու վարակման ռիսկը և տարբեր բնակչական խմբերի նկատմամբ կանխարգելիչ միջոցառումների անհրաժեշտությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից կարող է լինել նաև ախտորոշման մեթոդների գնահատումը։ Հայաստանի գիտական գրականության մեջ տոքսոպլազմոզի վերաբերյալ ուսումնասիրվել է իմունաբանական ախտորոշման կիրառական նշանակությունը, ինչպես նաև մշակվել են հիվանդության ախտորոշման և կանխարգելման արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված մեթոդական մոտեցումներ։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև վարակվածության ցուցանիշների համեմատական վերլուծություն՝ ըստ տարածաշրջանների, կենդանիների տեսակների, սեզոնների և այլ գործոնների, ինչը թույլ է տալիս բացահայտել հիվանդության տարածման օրինաչափությունները և առավել ռիսկային օջախները։ Ստացված տվյալների հիման վրա հնարավոր է մշակել համաճարակաբանական հսկողության, կենդանիների շրջանում վարակի վերահսկման, սննդային անվտանգության և բնակչության իրազեկման ավելի նպատակային միջոցառումներ։ Թեման ունի ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական նշանակություն, քանի որ տոքսոպլազմոզի տարածման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը կարևոր է մարդու և կենդանիների առողջության պահպանման, անասնաբուժական վերահսկողության և զոոնոզային հիվանդությունների կանխարգելման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել համաճարակաբաններին, մակաբուծաբաններին, վարակաբաններին, անասնաբույժներին, կենսաբաններին, բժշկական և անասնաբուժական բուհերի դասախոսներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։
Թարմացվել է՝ 2026-08-17