Ջանփոլադյան, Հ. Մ.

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի առևտրական կապերի ուսումնասիրությանը՝ ապակեգործության հնագիտական և նյութական տվյալները դիտարկելով որպես տնտեսական, մշակութային ու միջտարածաշրջանային փոխհարաբերությունների բացահայտման կարևոր աղբյուր։ Հեղինակները հետազոտում են ապակու արտադրության, մշակման և շրջանառության հետ կապված տվյալները՝ դրանց միջոցով ներկայացնելով Հայաստանի առևտրային հարաբերությունների բնույթը, աշխարհագրական ընդգրկումն ու զարգացման առանձնահատկությունները։ Ապակե իրերը կարևոր նյութական վկայություններ են, քանի որ դրանց հումքը, պատրաստման տեխնոլոգիաները, ձևերը, զարդանախշերը և տարածման վայրերը կարող են տեղեկություններ հաղորդել ինչպես տեղական արտադրական կենտրոնների, այնպես էլ արտաքին տնտեսական կապերի մասին։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե ինչ դեր է ունեցել ապակեգործությունը միջնադարյան Հայաստանի տնտեսական կյանքում, ինչպիսի կապեր են գոյություն ունեցել տարբեր բնակավայրերի և տարածաշրջանների միջև, ինչպես նաև ինչ ազդեցություն են ունեցել առևտուրը, արհեստագործական արտադրությունը և տեխնոլոգիական փորձի փոխանակումը նյութական մշակույթի զարգացման վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հնագիտական գտածոների համադրական քննությունը՝ դրանց հիման վրա առևտրական ուղիների, ապրանքաշրջանառության և մշակութային փոխազդեցությունների մասին եզրակացություններ կատարելու հնարավորությամբ։ Ապակեգործության ուսումնասիրությունը միաժամանակ բացահայտում է միջնադարյան արհեստավորության մասնագիտացման մակարդակը, արտադրական հմտությունները և նյութական մշակույթի բազմազանությունը։ Հետազոտությունն արժեքավոր է Հայաստանի միջնադարյան տնտեսական պատմության, հնագիտության, արհեստների պատմության և միջազգային առևտրային հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար նյութ է տրամադրում նաև պատմաբաններին, հնագետներին, արվեստաբաններին և միջնադարյան քաղաքային ու նյութական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են նույնիսկ առանձին արհեստների վերաբերյալ հնագիտական տվյալները նպաստել պատմական լայն գործընթացների վերակազմությանը։