Kalantar, Ashkharbek

Kalantar, Ashkharbek

menu_book View materials

Books by this author (2)

Online

History

Նյութեր հայկական և ուրարտական պատմության վերաբերյալ

Ժողովածուն ներառում է հայկական և ուրարտական պատմությանն առնչվող նյութեր՝ ներկայացնելով Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն անցյալի ուսումնասիրության տարբեր ուղղություններ։ Այն անդրադառնում է տարածաշրջանի պատմական զարգացմանը, հնագույն պետական կազմավորումներին, հասարակական և քաղաքական հարաբերություններին, ինչպես նաև հայկական և ուրարտական մշակութային միջավայրերի ուսումնասիրությանն առնչվող հարցերին։ Ուրարտական պատմության նյութերը կարևոր են մ. թ. ա. առաջին հազարամյակի քաղաքական կառուցվածքի, արքայական իշխանության, ռազմական գործունեության, տնտեսական կյանքի և գրավոր մշակույթի վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնման համար։ Հայկական պատմությանն առնչվող նյութերը հնարավորություն են տալիս դիտարկելու Հայկական լեռնաշխարհի պատմական գործընթացները, բնակչության մշակութային զարգացումը և տարածաշրջանի պատմական ժառանգության տարբեր շերտերը։ Պատմական սկզբնաղբյուրների, հնագիտական տվյալների և գիտական ուսումնասիրությունների համադրումը նպաստում է անցյալի իրադարձությունների ու մշակութային երևույթների առավել ամբողջական մեկնաբանությանը։ Ժողովածուն կարող է օգտակար լինել հայագիտությամբ, ուրարտագիտությամբ, հնագիտությամբ և Հին Արևելքի պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։ Այն նաև հետաքրքրություն է ներկայացնում Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն պատմության վերաբերյալ գիտական նյութեր ուսումնասիրող ընթերցողների համար։

Updated: 2026-10-30
Նյութեր հայկական և ուրարտական պատմության վերաբերյալ

Free

Online

History

Հայաստանի Վանստանի միջնադարյան արձանագրությունները

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Վանստան պատմական բնակավայրի միջնադարյան արձանագրությունների ուսումնասիրությանը։ Վիմագրական հուշարձանները կարևոր գրավոր սկզբնաղբյուրներ են, որոնք տեղեկություններ են հաղորդում միջնադարյան բնակավայրերի պատմության, հասարակական կյանքի, կրոնական հաստատությունների, շինարարական գործունեության և մշակութային ավանդույթների մասին։ Արձանագրությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց բովանդակությունը, լեզվական ու գրային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պատմական միջավայրն ու ժամանակագրական նշանակությունը։ Դրանք կարող են պարունակել հիշատակություններ եկեղեցիների ու այլ կառույցների հիմնադրման, նորոգման, նվիրատվությունների, հոգևորականների, աշխարհիկ անձանց և պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ։ Վիմագրական նյութերի համադրումը ճարտարապետական հուշարձանների և այլ պատմական տվյալների հետ նպաստում է բնակավայրի անցյալի առավել ամբողջական վերակազմությանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի միջնադարյան Հայաստանի տեղական պատմության, արձանագրական ժառանգության և գրավոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել վիմագրագետներին, պատմաբաններին, հայագետներին, միջնադարյան ճարտարապետությամբ և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող մասնագետներին ու ընթերցողներին։

Updated: 2026-10-30
Հայաստանի Վանստանի միջնադարյան արձանագրությունները

Free

Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book7 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book9 Read more