Կարապետյան, Նորա Արայիկի

Կարապետյան, Նորա Արայիկի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Law

Սեփականության անձեռնմխելիության սկզբունքը քաղաքացիական իրավունքում

Աշխատությունը նվիրված է սեփականության անձեռնմխելիության՝ որպես քաղաքացիական իրավունքի հիմնարար սկզբունքներից մեկի իրավական բովանդակության, նշանակության և պաշտպանության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում սեփականության իրավունքը դիտարկվում է որպես անձի գույքային ինքնուրույնության և քաղաքացիական շրջանառության կայունության կարևոր իրավական հիմք։ Վերլուծվում են սեփականատիրոջ հիմնական իրավազորությունները՝ գույքը տիրապետելու, օգտագործելու և տնօրինելու հնարավորությունները, ինչպես նաև դրանց իրականացման սահմաններն ու իրավական երաշխիքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն սկզբունքին, ըստ որի անձը չի կարող կամայականորեն զրկվել իրեն պատկանող գույքից, իսկ սեփականության իրավունքի սահմանափակումը կամ դադարեցումը կարող է իրականացվել միայն օրենքով նախատեսված հիմքերով և սահմանված ընթացակարգերի պահպանմամբ։ Քննության են առնվում հանրային և մասնավոր շահերի հարաբերակցության խնդիրները, սեփականության իրավունքի թույլատրելի սահմանափակումների իրավաչափության չափանիշները և սեփականատիրոջ շահերի պաշտպանության անհրաժեշտությունը։ Վերլուծվում են սեփականության իրավունքի պաշտպանության քաղաքացիաիրավական միջոցները, այդ թվում՝ սեփականատիրոջ խախտված իրավունքի վերականգնման, գույքի վերադարձի, իրավունքի իրականացմանը խոչընդոտող գործողությունների վերացման և պատճառված վնասի հատուցման հետ կապված իրավական կառուցակարգերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բարեխիղճ ձեռքբերման, գույքային շրջանառության կայունության և սեփականատիրոջ շահերի միջև հավասարակշռության ապահովման հարցերին։ Ուսումնասիրվում են նաև պետության կողմից սեփականության իրավունքի սահմանափակման դեպքերը և դրանց համար անհրաժեշտ իրավական երաշխիքները՝ օրինականության, համաչափության և պատշաճ իրավական ընթացակարգի տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում սահմանադրական և քաղաքացիաիրավական կարգավորումների փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև դատական պաշտպանության նշանակությանը սեփականության իրավունքի արդյունավետ ապահովման գործում։ Համեմատական իրավական մոտեցումների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել սեփականության պաշտպանության տարբեր մեխանիզմներ և դրանց զարգացման ընդհանուր միտումները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի քաղաքացիական իրավունքի տեսության և իրավակիրառ պրակտիկայի համար՝ նպաստելով սեփականության անձեռնմխելիության բովանդակության, դրա սահմանափակման թույլատրելի պայմանների և սեփականատերերի իրավունքների պաշտպանության իրավական միջոցների առավել ամբողջական ընկալմանը։

Updated: 2026-09-29
Սեփականության անձեռնմխելիության սկզբունքը քաղաքացիական իրավունքում

Free

Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more