Կարնեցի, Հակոբ

Կրոն

Աշխատությունը նվիրված է Հին Կտակարանի բանաստեղծական և խորհրդաբանական գրքերից մեկի՝ Սողոմոնին վերագրվող «Երգ երգոց»-ի մեկնությանը՝ բացահայտելով ստեղծագործության գեղարվեստական պատկերների, սիրո թեմայի, հոգևոր խորհրդանիշների և աստվածաբանական իմաստների բազմաշերտ բովանդակությունը։ «Երգ երգոց»-ը աստվածաշնչյան գրականության առանձնահատուկ ստեղծագործություններից է, որտեղ սիրո, գեղեցկության, փոխադարձ ձգտման, հիացմունքի և մարդկային զգացմունքների խորության արտահայտությունը ներկայացվում է բանաստեղծական երկխոսությունների, պատկերավոր նկարագրությունների, համեմատությունների և խորհրդանշական արտահայտությունների միջոցով։ Գիրքը մեկնաբանում է այս ստեղծագործության բովանդակությունը քրիստոնեական հոգևոր և աստվածաբանական ավանդության շրջանակում՝ ուշադրություն դարձնելով ոչ միայն սիրո մարդկային ու զգայական դրսևորումներին, այլև դրանցում արտահայտված այլաբանական և խորհրդաբանական իմաստներին։ Քրիստոնեական մեկնողական ավանդության մեջ «Երգ երգոց»-ը հաճախ ընկալվել է որպես Քրիստոսի և Եկեղեցու, Աստծո և հավատացյալ հոգու միջև սիրո, միասնության և հոգևոր մտերմության խորհրդանշական արտահայտություն։ Այս մեկնաբանական մոտեցման համաձայն՝ ստեղծագործության մեջ նկարագրված սիրեցյալների փոխադարձ սերը, միմյանց որոնելը, հանդիպման և միավորման ձգտումը ձեռք են բերում ավելի խորքային հոգևոր նշանակություն՝ ներկայացնելով աստվածային սիրո, հավատարմության, հոգևոր կատարելության և փրկության գաղափարները։ Աշխատության կարևոր թեմաներից են սիրո բնույթի բացահայտումը, հոգևոր և մարմնական գեղեցկության փոխհարաբերությունը, սիրո մաքրությունը, նվիրվածությունը, փոխադարձ վստահությունը և մարդու՝ աստվածային սիրուն ձգտելու ներքին պահանջը։ Մեկնության միջոցով հնարավորություն է ստեղծվում հասկանալու, թե ինչպես կարող են բանաստեղծական պատկերները միաժամանակ արտահայտել մարդկային ապրումներ և ծառայել որպես կրոնական ճշմարտությունների խորհրդանշական լեզու։ Առանձնահատուկ արժեք ունի ստեղծագործության պատկերային համակարգի ուսումնասիրությունը, որտեղ բնության տեսարանները, ծաղիկները, պտուղները, այգիները, բույրերը, լեռներն ու այլ գեղարվեստական պատկերներ ձևավորում են սիրո և գեղեցկության հարուստ խորհրդանշական աշխարհ։ Այս պատկերները ոչ միայն ընդգծում են ստեղծագործության քնարական բնույթը, այլև մեկնողական ավանդության մեջ մեկնաբանվում են որպես հոգևոր ներդաշնակության, առաքինության, հավատքի և աստվածային ներկայության արտահայտություններ։ Գրական առումով աշխատությունը ներկայացնում է աստվածաշնչյան բանաստեղծական երկի մեկնության ավանդույթը՝ համադրելով գեղարվեստական պատկերների բացատրությունը, այլաբանական ընթերցումը և աստվածաբանական դատողությունը։ Այն կարևորում է Սուրբ Գրքի բանաստեղծական լեզվի առանձնահատկությունները և ցույց տալիս, թե ինչպես կարող է քնարական ստեղծագործությունը կրել խորքային կրոնական ու բարոյական բովանդակություն։ Պատմամշակութային նշանակությամբ գիրքը կապված է հայերեն աստվածաբանական և մեկնողական գրականության զարգացման, ինչպես նաև Հնդկաստանի հայկական համայնքի տպագրական ու հոգևոր կյանքի հետ։ Կալկաթայում հայկական տպագրության գործունեությունը կարևոր դեր է ունեցել հայերեն գրավոր ժառանգության պահպանման, կրոնական գրականության տարածման և համայնքային մշակութային ինքնության ամրապնդման գործում։ Այս աշխատությունը ներկայացնում է այդ ավանդույթի կարևոր դրսևորումներից մեկը՝ միավորելով աստվածաշնչյան ժառանգության ուսումնասիրությունը, քրիստոնեական խորհրդաբանությունը և գրական մեկնության մշակույթը։ Այն արժեքավոր է հայ եկեղեցական մատենագրության, աստվածաշնչյան մեկնությունների, քրիստոնեական աստվածաբանության, կրոնական բանաստեղծության և հայ տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել աստվածաբաններին, գրականագետներին, հայագետներին, հոգևորականներին և այն ընթերցողներին, որոնք ցանկանում են խորությամբ ճանաչել «Երգ երգոց»-ի գեղարվեստական հարստությունը, սիրո թեմայի հոգևոր մեկնաբանությունը և աստվածաշնչյան բանաստեղծական խոսքի նշանակությունը քրիստոնեական մշակույթում։