Խաչատրյան, Արման Աշոտի

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է արդյունաբերական կազմակերպությունների սնանկացման տնտեսավիճակագրական գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է արդյունաբերական ձեռնարկությունների ֆինանսատնտեսական վիճակի գնահատումը և այն ցուցանիշների բացահայտումը, որոնք կարող են վկայել կազմակերպության ֆինանսական դժվարությունների, վճարունակության նվազման և սնանկացման հավանականության աճի մասին։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են արդյունաբերական կազմակերպությունների գործունեության հիմնական տնտեսական և ֆինանսական ցուցանիշները, դրանց փոփոխության դինամիկան, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և փոխկապակցվածությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրացվելիության, վճարունակության, ֆինանսական կայունության, շահութաբերության, ակտիվների օգտագործման արդյունավետության և պարտքային ծանրաբեռնվածության ցուցանիշներին, որոնք կարևոր դեր ունեն ձեռնարկության ֆինանսական վիճակի ախտորոշման գործում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև վիճակագրական մեթոդների կիրառմամբ սնանկացման ռիսկի գնահատում, ռիսկային կազմակերպությունների առանձնացում և հնարավոր խնդիրների վաղ հայտնաբերման մոդելների մշակում։ ՀՀ արդյունաբերական կազմակերպությունների օրինակով վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս հաշվի առնելու երկրի տնտեսական միջավայրի, արդյունաբերության կառուցվածքի, շուկայական մրցակցության, ներդրումային ակտիվության և մակրոտնտեսական փոփոխությունների ազդեցությունը ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է սնանկացման գործընթացի վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ կառավարման արդյունավետությունը, արտադրության ծավալների փոփոխությունը, ծախսերի կառուցվածքը, վաճառքի եկամուտները, վարկային պարտավորությունները և շուկայի փոփոխությունները։ Տնտեսավիճակագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն արձանագրել արդեն առաջացած ֆինանսական խնդիրները, այլև մշակել դրանց կանխատեսման և կանխարգելման գործիքներ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել ձեռնարկությունների ֆինանսական վիճակի պարբերական մոնիթորինգի, սնանկացման հավանականության գնահատման և կառավարչական որոշումների հիմնավորման համար։ Դրանք կարող են օգտակար լինել նաև պետական տնտեսական քաղաքականության մշակման և արդյունաբերական կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության բարձրացմանն ուղղված միջոցառումների պլանավորման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, վիճակագիրներին, ֆինանսական վերլուծաբաններին, ձեռնարկությունների ղեկավարներին, աուդիտորներին, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետներին, հետազոտողներին և տնտեսական մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է ՀՀ արդյունաբերական կազմակերպությունների սնանկացման ռիսկի տնտեսավիճակագրական գնահատման համալիր մոտեցում՝ կարևորելով ֆինանսական ցուցանիշների համակարգված վերլուծությունը, ռիսկերի վաղ հայտնաբերումը և կանխատեսման մեթոդների կիրառումը ձեռնարկությունների կայունության ապահովման նպատակով։