Խաչատրյան, Արտակ Վաչիկի

Խաչատրյան, Արտակ Վաչիկի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Mathematics

Выявление фонон-фотонного взаимодействия в полупроводниках группы AIIBVI

Աշխատանքը նվիրված է II–VI խմբի կիսահաղորդիչներում ֆոնոն-ֆոտոնային փոխազդեցության բացահայտման և ուսումնասիրման խնդիրներին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կիսահաղորդչային բյուրեղներում լույսի և բյուրեղային ցանցի տատանումների փոխազդեցությունը, որը կարևոր նշանակություն ունի նյութերի օպտիկական, էլեկտրական և դինամիկ հատկությունների հասկացման համար։ Ֆոնոնները բյուրեղային ցանցի քվանտացված տատանումներն են, իսկ ֆոտոնները՝ էլեկտրամագնիսական ճառագայթման քվանտները, և դրանց փոխազդեցությունը կարող է արտահայտվել կիսահաղորդիչների լույսի կլանման, ճառագայթման, ցրման և սպեկտրային հատկությունների փոփոխություններով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել II–VI խմբի կիսահաղորդչային միացությունների կառուցվածքը, էներգետիկ մակարդակները, բյուրեղային ցանցի տատանումների բնութագրերը և օպտիկական անցումների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն փորձարարական երևույթների հայտնաբերմանը, որոնք կարող են վկայել ֆոտոնների և ֆոնոնների փոխազդեցության մասին։ Դրանց թվում կարող են դիտարկվել սպեկտրային գծերի տեղաշարժերը կամ լայնացումները, լրացուցիչ կառուցվածքների առաջացումը, ֆոնոնային թևակցումների դրսևորումները և ջերմաստիճանից կախված օպտիկական պարամետրերի փոփոխությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է տարբեր արտաքին պայմանների ազդեցության ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ ջերմաստիճանի, ճառագայթման ինտենսիվության և նյութի կառուցվածքային պարամետրերի փոփոխության դեպքում փոխազդեցության դրսևորումների վերլուծությունը։ Նման ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս ավելի լավ հասկանալու էներգիայի փոխանցման մեխանիզմները կիսահաղորդչային բյուրեղներում և բացահայտելու նյութի օպտիկական հատկությունների ձևավորման միկրոսկոպիկ պատճառները։ Աշխատանքը կարող է ներառել օպտիկական սպեկտրոսկոպիայի, ֆոտոլյումինեսցենցիայի, ցրման երևույթների և այլ փորձարարական մեթոդների կիրառում, որոնց միջոցով հնարավոր է առանձնացնել ֆոնոնների մասնակցությամբ ընթացող գործընթացները։ Տեսական վերլուծությունը կարող է հիմնվել բյուրեղային ցանցի տատանումների, էլեկտրոն-ֆոնոնային և ֆոտոն-ֆոնոնային փոխազդեցությունների մոդելների վրա՝ փորձարարական տվյալները ֆիզիկական պատկերացումների հետ կապելու նպատակով։ II–VI խմբի կիսահաղորդիչների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև դրանց լայն կիրառական նշանակության պատճառով․ այս նյութերն օգտագործվում են օպտոէլեկտրոնային սարքերում, ինֆրակարմիր և տեսանելի տիրույթի ճառագայթման աղբյուրներում ու ընդունիչներում, լազերային տեխնոլոգիաներում և այլ կիսահաղորդչային համակարգերում։ Ֆոնոն-ֆոտոնային փոխազդեցության մեխանիզմների բացահայտումը կարող է նպաստել այդ նյութերի օպտիկական հատկությունների ավելի ճշգրիտ կառավարմանը և նոր սարքային լուծումների մշակմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պինդ մարմնի ֆիզիկայով, կիսահաղորդիչների ֆիզիկայով, սպեկտրոսկոպիայով, քվանտային օպտիկայով և օպտոէլեկտրոնիկայով զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան գիտական ուղղությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։

Updated: 2026-09-13
Выявление фонон-фотонного взаимодействия в полупроводниках группы AIIBVI

Free

Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book5 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more