Կուբանյան, Արա Լևոնի

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորի իրավական կարգավիճակի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ սահմանադրական և օրենսդրական կարգավորման շրջանակներում։ Հետազոտության կենտրոնում պատգամավորի՝ որպես ժողովրդի ներկայացուցչի իրավական դիրքն է, նրա լիազորությունների ծագման, իրականացման, դադարեցման և երաշխավորման հետ կապված հարաբերությունները։ Աշխատության մեջ պատգամավորի կարգավիճակը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված իրավունքների, պարտականությունների, լիազորությունների, սահմանափակումների և իրավական երաշխիքների ամբողջություն։ ՀՀ Սահմանադրության համաձայն՝ պատգամավորը ներկայացնում է ամբողջ ժողովրդին, կաշկանդված չէ հրամայական մանդատով և իր գործունեության ընթացքում առաջնորդվում է խղճով ու համոզմունքներով։ Ուսումնասիրվում են պատգամավորի հիմնական լիազորությունները՝ օրենսդրական նախաձեռնությամբ հանդես գալը, Ազգային ժողովի և դրա հանձնաժողովների աշխատանքներին մասնակցելը, հարցեր և առաջարկություններ ներկայացնելը, Կառավարության անդամներին հարցեր ուղղելը և խորհրդարանական վերահսկողության իրականացմանը մասնակցելը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատգամավորական մանդատի անհամատեղելիությանը, մասնավորապես՝ ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու, առևտրային կազմակերպություններում պաշտոն զբաղեցնելու և այլ վճարովի աշխատանք կատարելու սահմանափակումներին։ Աշխատության կարևոր բաժիններից է պատգամավորի անձեռնմխելիության և նրա գործունեության իրավական պաշտպանության ուսումնասիրությունը։ Քննարկվում է պատգամավորի՝ իր կարգավիճակից բխող գործողությունների և Ազգային ժողովում արտահայտած կարծիքի համար հետապնդումից ու պատասխանատվությունից պաշտպանված լինելու սկզբունքը, ինչպես նաև պատգամավորին քրեական կամ վարչական պատասխանատվության ենթարկելու հետ կապված հատուկ ընթացակարգերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև պատգամավորի գործունեության կազմակերպական, սոցիալական և այլ երաշխիքները, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների հետ նրա փոխհարաբերությունները, պատգամավորական հարցումների և առաջարկությունների իրականացման մեխանիզմները, ինչպես նաև պատգամավորական էթիկայի պահանջները։ Պատգամավորի կարգավիճակի ուսումնասիրությունը կարևոր է խորհրդարանական ժողովրդավարության արդյունավետության տեսանկյունից, քանի որ պատգամավորի իրավունքների և երաշխիքների պատշաճ ապահովումը պետք է համադրվի նրա սահմանադրական պարտականությունների, հանրային պատասխանատվության և շահերի բախման կանխարգելման պահանջների հետ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել սահմանադրագետներին, իրավաբաններին, պետական կառավարման և խորհրդարանական իրավունքի մասնագետներին, քաղաքական գիտությունների հետազոտողներին, իրավագիտության ուսանողներին և խորհրդարանական ինստիտուտների գործունեությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։