Մաճկալյան, Արտաշես Վահանի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է հարկաբյուջետային քաղաքականության տեսական և մեթոդաբանական հիմքերի, դրա հիմնական գործիքների ու տնտեսական գործընթացների վրա ազդեցության մեխանիզմների համակարգված ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է պետական եկամուտների և ծախսերի ձևավորման, հարկային համակարգի, պետական բյուջեի հավասարակշռության, բյուջետային պակասուրդի և պետական պարտքի կառավարման տեսական խնդիրների վրա։ Քննության են առնվում հարկերի և պետական ծախսերի ազդեցությունը տնտեսական աճի, համախառն պահանջարկի, ներդրումային ակտիվության, զբաղվածության և բնակչության եկամուտների բաշխման վրա։ Կարևորվում է հարկաբյուջետային քաղաքականության դերը մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործում՝ հատկապես տնտեսական անկումների, աճի արագացման, գնաճային ճնշումների և այլ տնտեսական տատանումների պայմաններում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում խթանող և զսպող քաղաքականության առանձնահատկություններին, դրանց կիրառման նախադրյալներին և հնարավոր տնտեսական հետևանքներին։ Ուսումնասիրվում են պետական ֆինանսական ռեսուրսների հավաքագրման և վերաբաշխման սկզբունքները, հարկային բեռի արդյունավետ բաշխման խնդիրները, հարկման արդարության և տնտեսական արդյունավետության փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև պետական ծախսերի կառուցվածքի և առաջնահերթությունների որոշման մեթոդաբանական հարցերը։ Դիտարկվում են բյուջետային պլանավորման, կանխատեսման և վերահսկողության մեխանիզմները՝ որպես պետական ֆինանսների արդյունավետ կառավարման կարևոր բաղադրիչներ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բյուջետային պակասուրդի ֆինանսավորման տարբեր մոտեցումներին, պետական պարտքի կայունության գնահատմանը և երկարաժամկետ հարկաբյուջետային հավասարակշռության ապահովման անհրաժեշտությանը։ Տեսական տարբեր մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել պետության տնտեսական միջամտության սահմանների, հարկային քաղաքականության արդյունավետության և հանրային ֆինանսների կառավարման վերաբերյալ գոյություն ունեցող հիմնական հայեցակարգային տարբերությունները։ Մեթոդաբանական տեսանկյունից կարևորվում են հարկաբյուջետային ցուցանիշների գնահատման, տնտեսական ազդեցությունների վերլուծության և քաղաքական որոշումների արդյունավետության չափման սկզբունքները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել պետական բյուջեի և հարկային համակարգի փոխկապակցվածության, ինչպես նաև հարկաբյուջետային որոշումների կարճաժամկետ և երկարաժամկետ տնտեսական հետևանքների մասին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հանրային ֆինանսների, մակրոտնտեսագիտության, հարկային քաղաքականության, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, մասնագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։