Մակարյան, Ռոբերտ Ասքանազի

Գյուղատնտեսություն

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը գյուղատնտեսական հումքի վերամշակման ոլորտում՝ որպես հետազոտության կոնկրետ օրինակ դիտարկելով կաթվերամշակող կազմակերպությունների գործունեությունը։ Հետազոտության նպատակն է բացահայտել փոքր և միջին ձեռնարկությունների զարգացմանը խոչընդոտող հիմնական գործոնները, գնահատել դրանց տնտեսական գործունեության արդյունավետությունը և մշակել ոլորտի զարգացմանն ուղղված հնարավոր մոտեցումներ։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են գյուղատնտեսական հումքի արտադրության և վերամշակման փոխկապակցվածությունը, կաթի մատակարարման առանձնահատկությունները, հումքի որակի և ծավալների փոփոխականությունը, սեզոնայնությունը և այդ գործոնների ազդեցությունը վերամշակող ձեռնարկությունների արտադրական գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոքր և միջին կազմակերպությունների ֆինանսական հնարավորություններին, վարկային ռեսուրսների հասանելիությանը, ներդրումային սահմանափակումներին, արտադրական տեխնոլոգիաների արդիականացմանը և ժամանակակից սարքավորումների ներդրման անհրաժեշտությանը։ Ուսումնասիրվում են նաև արտադրության ինքնարժեքի նվազեցման, արտադրանքի որակի բարձրացման, սննդամթերքի անվտանգության պահանջների պահպանման և ներքին ու արտաքին շուկաներում մրցունակության ապահովման խնդիրները։ Կարևոր ուղղություն է գյուղատնտեսական արտադրողների և կաթվերամշակող կազմակերպությունների միջև կայուն համագործակցության ձևավորումը, որը կարող է նպաստել հումքի մատակարարման կանխատեսելիությանն ու որակի վերահսկմանը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև պետական տնտեսական քաղաքականության և աջակցության գործիքների ազդեցությանը՝ ներառյալ ֆինանսավորման ծրագրերը, հարկային և ներդրումային խթանները, տեխնիկական վերազինման հնարավորությունները և խորհրդատվական ծառայությունները։ Կաթվերամշակող կազմակերպությունների գործունեության վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ոլորտի գործնական խնդիրները, գնահատել դրանց ազդեցությունը ձեռնարկությունների արտադրական և ֆինանսական ցուցանիշների վրա և առանձնացնել զարգացման առավել արդյունավետ ուղղությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են առաջարկվել արտադրության տեխնիկական վերազինման, կառավարման համակարգերի կատարելագործման, հումքի մատակարարման շղթայի բարելավման, արտադրանքի տեսականու ընդլայնման, շուկայավարման արդյունավետության բարձրացման և նոր իրացման շուկաների յուրացման միջոցառումներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հիմնավորում է փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման նշանակությունը գյուղատնտեսական հումքի վերամշակման ոլորտում՝ ընդգծելով դրա դերը տեղական արտադրության խթանման, գյուղատնտեսության և արդյունաբերության միջև կապերի ամրապնդման, զբաղվածության ավելացման և գյուղական համայնքների տնտեսական զարգացման գործում։