Մակիչյան, Վարդան Լադիկի

Պատմություն

Աշխատանքը նվիրված է 1991-2013 թվականներին Գերմանիայում ձևավորված և զարգացած հայկական համայնքի պատմական, սոցիալական, կազմակերպական և մշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են Հայաստանի անկախացումից հետո Գերմանիայում հայ համայնքի զարգացման նոր փուլը, դրա ձևավորման վրա ազդող քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և ժողովրդագրական գործոնները, ինչպես նաև Հայաստանի և Գերմանիայի միջև հարաբերությունների զարգացումը։ Ուսումնասիրվում է համայնքի կազմավորման և ընդլայնման գործընթացը, հայերի բնակության հիմնական կենտրոնները, ներգաղթի ու արտագաղթի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև համայնքի ներսում ձևավորված հասարակական կապերն ու կառույցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական համայնքային կազմակերպությունների, եկեղեցական կառույցների, մշակութային և կրթական միավորումների գործունեությանը, որոնք կարևոր դեր են ունեցել ազգային ինքնության պահպանման և սերունդների միջև մշակութային կապի ապահովման գործում։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել հայոց լեզվի պահպանման ու ուսուցման խնդիրները, հայկական դպրոցների և կրթական նախաձեռնությունների գործունեությունը, մշակութային միջոցառումների կազմակերպումը, ազգային ավանդույթների փոխանցումը և երիտասարդության ներգրավվածությունը համայնքային կյանքում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև Հայ Առաքելական եկեղեցու դերը համայնքի հոգևոր և հասարակական կյանքում, ինչպես նաև Գերմանիայի հասարակական միջավայրում հայկական ինքնության պահպանման գործընթացը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Գերմանիայում բնակվող հայերի մասնակցությանը հասարակական և քաղաքական կյանքին, նրանց հարաբերություններին տեղական համայնքների և գերմանական հասարակության հետ, ինչպես նաև Հայաստանի հետ պահպանվող տնտեսական, մշակութային և մարդկային կապերին։ Առանձին ուղղություն է Հայոց ցեղասպանության հիշողության պահպանման և դրա վերաբերյալ իրազեկման գործունեությունը, որը կարող է արտահայտվել համայնքային միջոցառումներով, կրթական նախաձեռնություններով, մշակութային ծրագրերով և հասարակական քննարկումներով։ 1991-2013 թվականների ժամանակահատվածի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու համայնքի զարգացման առանձնահատկությունները Հայաստանի անկախության առաջին տասնամյակների ընթացքում և հասկանալու, թե ինչպես են հետխորհրդային Հայաստանի և եվրոպական միջավայրի փոխհարաբերություններն անդրադարձել սփյուռքահայ համայնքային կյանքի վրա։ Արդյունքում աշխատանքը ներկայացնում է Գերմանիայի հայ համայնքը ոչ միայն որպես հայկական սփյուռքի առանձին հատված, այլև որպես Հայաստանի և Գերմանիայի միջև մշակութային, հասարակական և մարդկային կապերի կարևոր օղակ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հայագիտության, սփյուռքագիտության, նորագույն պատմության, միգրացիոն գործընթացների և հայկական համայնքների զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և մասնագետների համար։