Մանուկյան, Ամալյա Ստյոպայի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է հայ հասարակական և քաղաքական մտքի պատմական զարգացման շրջանակում հանրային կառավարման վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման, դրանց գաղափարական հիմքերի և հիմնական սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կառավարման, իշխանության, պետության, հասարակական կարգի, իրավունքի, պատասխանատվության և հանրային բարօրության վերաբերյալ այն գաղափարներն են, որոնք արտահայտվել են հայկական պատմափիլիսոփայական, իրավական, եկեղեցական և հասարակական մտքի տարբեր աղբյուրներում։ Քննվում է, թե պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում ինչպես են ընկալվել իշխանության նպատակները, կառավարչի պարտականությունները, հասարակության և իշխանության փոխհարաբերությունները, արդարության ու օրինականության պահանջները և հանրային շահի ապահովման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կառավարման բարոյական ու իրավական հիմքերին՝ բացահայտելով պատասխանատվության, արդարադատության, հասարակական համերաշխության և իշխանության սահմանափակման վերաբերյալ ձևավորված մոտեցումները։ Ուսումնասիրվում են պետականության, ինքնակառավարման և հասարակական կազմակերպման մասին գաղափարների զարգացումները՝ դրանք դիտարկելով համապատասխան պատմական ու մշակութային միջավայրում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմագրական և իրավական ժառանգության վերլուծությունը, քանի որ այդ աղբյուրներում կառավարման խնդիրները հաճախ ներկայացվում են հասարակական կայունության, իրավակարգի, պաշտպանության, հարկային հարաբերությունների, համայնքային կյանքի և իշխանավորի վարքագծի վերաբերյալ դատողությունների միջոցով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հոգևոր և աշխարհիկ իշխանությունների փոխհարաբերություններին ու դրանց դերին հասարակական կյանքի կազմակերպման մեջ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կառավարչական գաղափարների շարունակականությունն ու փոփոխությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են պատմական փորձը, պետականության տարբեր ձևերը և հասարակական արժեքները նպաստել կառավարման վերաբերյալ ինքնատիպ մտքի ձևավորմանը։ Միաժամանակ հին և միջնադարյան գաղափարները դիտարկվում են իրենց ժամանակի պայմաններում՝ խուսափելով ժամանակակից հանրային կառավարման հասկացությունների մեխանիկական տեղափոխումից պատմական իրականություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հանրային կառավարման տեսության, քաղաքական մտքի պատմության, իրավունքի պատմության և հայագիտության մոտեցումները՝ հայ կառավարչական մտքի սկզբնավորման ու զարգացման գաղափարական ժառանգությունը համակարգված ներկայացնելու նպատակով։