Մանուկյան, Արտակ Չուբարի

Տնտեսագիտություն

Աշխատանքը նվիրված է ապահովագրական շուկայի կառավարման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Ուսումնասիրության առանցքում ապահովագրական շուկայի ձևավորման և զարգացման գործընթացներն են, դրա մասնակիցների փոխհարաբերությունները, պետական կարգավորման մեխանիզմները և շուկայի արդյունավետ կառավարման հնարավորությունները։ Աշխատանքը ներկայացնում է ապահովագրության դերը ժամանակակից տնտեսության մեջ՝ որպես ֆինանսական ռիսկերի կառավարման, անորոշության նվազեցման և քաղաքացիների ու կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության ապահովման կարևոր գործիք։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի ապահովագրական համակարգի կառուցվածքին, դրա ինստիտուցիոնալ զարգացման առանձնահատկություններին և այն գործոններին, որոնք ազդում են ապահովագրական ծառայությունների պահանջարկի ու առաջարկի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ապահովագրական ընկերությունների գործունեությունը, ապահովագրական ծառայությունների տեսակները, շուկայական մրցակցության մակարդակը, ապահովագրավճարների և հատուցումների ձևավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ապահովագրական կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության ապահովման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պետական վերահսկողությանը և կարգավորմանը, քանի որ ապահովագրական շուկայի բնականոն գործունեությունը պահանջում է ինչպես շուկայի մասնակիցների շահերի պաշտպանություն, այնպես էլ ապահովադիրների իրավունքների և ֆինանսական կայունության համապատասխան երաշխիքներ։ Աշխատանքը կարող է ներառել Հայաստանի ապահովագրական շուկայի զարգացման դինամիկայի, հիմնական տնտեսական ցուցանիշների, ապահովագրության ներթափանցման մակարդակի և շուկայի առանձին հատվածների համեմատական վերլուծություն։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են շուկայի զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրները, այդ թվում՝ ապահովագրական ծառայությունների նկատմամբ հասարակության վստահության և ֆինանսական գրագիտության մակարդակը, ապահովագրական արտադրանքների հասանելիությունը, մրցակցային միջավայրը, տեխնոլոգիական զարգացումների ազդեցությունը և շուկայի կառավարման արդյունավետությունը։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը և դրա կիրառելիության գնահատումը Հայաստանի պայմաններում։ Թվայնացումը, առցանց ապահովագրական ծառայությունների զարգացումը, ռիսկերի գնահատման ժամանակակից մեթոդները և տվյալների վերլուծության գործիքները նոր հնարավորություններ են ստեղծում ինչպես ապահովագրական ընկերությունների արդյունավետության բարձրացման, այնպես էլ սպառողների համար ծառայությունների մատչելիության բարելավման տեսանկյունից։ Միևնույն ժամանակ շուկայի կառավարման համակարգը պետք է կարողանա արձագանքել նոր ռիսկերին և ապահովել ֆինանսական կայունության, թափանցիկության ու սպառողների պաշտպանության համապատասխան մակարդակ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու ՀՀ ապահովագրական շուկայի կառավարման առկա համակարգի առավելություններն ու խնդիրները, գնահատելու դրա զարգացման միտումները և ներկայացնելու շուկայի արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, ապահովագրական ընկերությունների աշխատակիցների, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների և ապահովագրական շուկայի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։