Մանուկյան, Հակոբ Մանուկի

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում էներգետիկ ռեսուրսների օգտագործման ռացիոնալացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետ կառավարման ու խնայողության հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմքում էներգետիկ ռեսուրսների սահմանափակության, դրանց նկատմամբ աճող պահանջարկի և երկրի տնտեսական զարգացման միջև հավասարակշռության ապահովման խնդիրը։ Ուսումնասիրվում են Հայաստանի էներգետիկ համակարգի կառուցվածքը, էներգակիրների սպառման հիմնական ուղղությունները և տնտեսության տարբեր ոլորտներում դրանց օգտագործման արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգիայի արտադրության, փոխադրման և սպառման ընթացքում առաջացող կորուստներին, ինչպես նաև էներգախնայողության ներուժին։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել էներգետիկ ռեսուրսների օգտագործման վրա ազդող տնտեսական, տեխնոլոգիական, կազմակերպական և կառավարչական գործոնները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում էներգաարդյունավետ տեխնոլոգիաների ներդրմանը, արտադրական գործընթացների արդիականացմանը, էներգիայի սպառման օպտիմալացմանը և ժամանակակից կառավարման մեխանիզմների կիրառմանը։ Առանձին ուսումնասիրվում է վերականգնվող էներգետիկ ռեսուրսների օգտագործման հնարավորությունը՝ հաշվի առնելով Հայաստանի արևային, հողմային, հիդրոէներգետիկ և այլ բնական ներուժը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև էներգետիկ համակարգի դիվերսիֆիկացմանը, էներգետիկ անվտանգության ապահովմանը և ներմուծվող էներգակիրներից կախվածության նվազեցման հնարավորություններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է էներգախնայողության տնտեսական արդյունավետության գնահատումը, քանի որ էներգիայի ռացիոնալ օգտագործումը կարող է ոչ միայն նվազեցնել ծախսերը, այլև բարձրացնել ձեռնարկությունների մրցունակությունը և ընդհանուր տնտեսության արտադրողականությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել արդյունաբերության, տրանսպորտի, գյուղատնտեսության, շինարարության և բնակելի հատվածի էներգասպառման առանձնահատկությունները և յուրաքանչյուր ոլորտում խնայողության հնարավորությունները։ Կարևոր նշանակություն է տրվում նաև էներգետիկ քաղաքականության և կարգավորման մեխանիզմներին, մասնավորապես՝ էներգաարդյունավետության խթանմանը, ներդրումային ծրագրերին, տեխնոլոգիական նորարարություններին և սպառողների վարքագծի փոփոխությանը նպաստող միջոցառումներին։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել էներգետիկ ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը, արտադրական և կենցաղային ծախսերի նվազեցմանը, շրջակա միջավայրի վրա էներգետիկ գործունեության ազդեցության սահմանափակմանը և երկրի էներգետիկ անվտանգության ամրապնդմանը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել էներգետիկ ոլորտի մասնագետներին, տնտեսագետներին, պետական կառավարման մարմիններին, էներգետիկ ընկերություններին, ներդրողներին, էներգաարդյունավետության ծրագրեր իրականացնող կազմակերպություններին և կայուն էներգետիկ զարգացման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։