Մարգարյան, Արման Սարիբեկի

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է բնակչության կենսամակարդակի բարձրացման գործում պետական կարգավորման դերի, մեխանիզմների և արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է բնակչության սոցիալ-տնտեսական վիճակի վրա ազդող հիմնական գործոններին՝ եկամուտների մակարդակին, զբաղվածությանը, աշխատավարձերին, գնաճին, սոցիալական ապահովությանը, առողջապահությանն ու կրթության հասանելիությանը, ինչպես նաև բնակարանային և այլ կենսական պայմաններին։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են պետության կողմից իրականացվող սոցիալական և տնտեսական քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, որոնց միջոցով հնարավոր է նվազեցնել սոցիալական անհավասարությունը, բարձրացնել բնակչության եկամուտները և ապահովել կյանքի արժանապատիվ պայմաններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական պաշտպանության համակարգին, նպաստների և այլ սոցիալական աջակցության ծրագրերին, զբաղվածության խթանմանը, աղքատության կրճատմանը և մարդկային կապիտալի զարգացմանը։ Քննարկվում է նաև պետական բյուջեի և հարկաբյուջետային քաղաքականության նշանակությունը սոցիալական խնդիրների լուծման գործում, ինչպես նաև պետական միջոցների նպատակային և արդյունավետ օգտագործման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը կարևորում է կենսամակարդակի գնահատման ժամանակ ոչ միայն բնակչության դրամական եկամուտների, այլև սոցիալական ծառայությունների հասանելիության, սպառման հնարավորությունների, աշխատանքի որակի, սոցիալական անվտանգության և տարածաշրջանային տարբերությունների համադրումը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են այն հիմնախնդիրները, որոնք կարող են սահմանափակել պետական կարգավորման արդյունավետությունը, այդ թվում՝ աղքատության պահպանվող մակարդակը, եկամուտների անհավասարությունը, աշխատաշուկայի անհամապատասխանությունները, գնաճային ճնշումները և սոցիալական ծրագրերի հասցեականության ու արդյունավետության խնդիրները։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև կենսամակարդակի բարձրացման հնարավոր ուղղություններ՝ արդյունավետ զբաղվածության քաղաքականության կատարելագործում, սոցիալական աջակցության հասցեականության բարելավում, կրթության և առողջապահության ոլորտներում ներդրումների ավելացում, տնտեսական աճի արդյունքների ավելի հավասար բաշխում և սոցիալական պաշտպանության կայուն համակարգի ձևավորում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, սոցիալական քաղաքականության և պետական կառավարման մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են բնակչության բարեկեցության բարձրացման և սոցիալական զարգացման պետական մեխանիզմներով։