Մելիք-Նուբարյան, Դավիթ Գնելի

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է Երևան քաղաքի բնակչության առողջության պահպանման ընթացքում առաջացող աղետալի առողջապահական ծախսերի ռիսկերի գնահատմանը և դրանց նվազեցմանն ուղղված միջոցառումների հիմնավորմանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն իրավիճակներն են, երբ բժշկական ծառայությունների, դեղորայքի, ախտորոշման և բուժման համար կատարվող վճարումները կարող են զգալի ֆինանսական բեռ ստեղծել տնային տնտեսությունների համար և բացասաբար անդրադառնալ ընտանիքների սոցիալական ու տնտեսական կայունության վրա։ Ուսումնասիրվում են առողջապահական ծախսերի ձևավորման հիմնական աղբյուրները, դրանց կառուցվածքը և բնակչության տարբեր խմբերի վրա ֆինանսական բեռի բաշխման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք մեծացնում են աղետալի ծախսերի առաջացման հավանականությունը՝ եկամտի մակարդակը, ընտանիքի կազմը, առողջական ծառայությունների օգտագործման հաճախականությունը, քրոնիկ կամ ծանր հիվանդությունների առկայությունը, դեղորայքային ծախսերը և բժշկական ծառայությունների հասանելիությունը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են առողջապահական ծախսերի գնահատման մեթոդաբանական մոտեցումները և այն չափորոշիչները, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել, թե տնային տնտեսությունների առողջապահական վճարումները երբ են հասնում ֆինանսապես ծանրաբեռնող մակարդակի։ Երևան քաղաքի բնակչության օրինակով ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել սոցիալ-տնտեսական տարբեր խմբերի միջև ռիսկերի անհամաչափությունը և գնահատել ֆինանսական պաշտպանության գործող մեխանիզմների արդյունավետությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև բնակչության կողմից առողջապահական ծառայությունների օգտագործման և ֆինանսական սահմանափակումների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ բարձր ծախսերի վտանգը կարող է հանգեցնել անհրաժեշտ բժշկական օգնության հետաձգման կամ չստացման։ Աշխատության մեջ հիմնավորվում են աղետալի ծախսերի ռիսկերի նվազեցման հնարավոր ուղղությունները՝ առողջապահական ֆինանսավորման և ապահովագրական մեխանիզմների կատարելագործում, սոցիալապես խոցելի խմբերի նպատակային աջակցություն, դեղորայքի ֆինանսական հասանելիության բարձրացում և կանխարգելիչ ու առաջնային բժշկական օգնության զարգացում։ Կարևորվում է նաև առողջապահական ծառայությունների ֆինանսական պաշտպանության համակարգի արդյունավետության բարձրացումը, որպեսզի բուժօգնության անհրաժեշտությունը չվերածվի տնային տնտեսությունների համար ծանր սոցիալ-տնտեսական հետևանքների։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ առողջապահական քաղաքականության մշակման, ֆինանսական պաշտպանության ծրագրերի կատարելագործման և բնակչության սոցիալական խոցելիության նվազեցման գործընթացներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել առողջապահության տնտեսագետների, հանրային առողջապահության մասնագետների, առողջապահական կառավարման ոլորտի աշխատակիցների, տնտեսագետների, սոցիալական քաղաքականության մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողների համար։