Մելիքսեթյան, Խաչատուր Բորիսի

Աշխարհագրություն

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի տարածքի չորրորդական հրաբխականության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով կոլիզիոն մագմաների առաջացման մեխանիզմներին և դրանց կապին հրաբխային վտանգի ձևավորման ու գնահատման հետ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են այն երկրաբանական և երկրադինամիկական գործընթացները, որոնք պայմանավորում են մագմատիկ համակարգերի ձևավորումը, զարգացումը և մակերևույթ դուրս գալը Հայաստանի տարածքում։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում լիթոսֆերային և տեկտոնական կառուցվածքների, մագմատիզմի տարածական ու ժամանակագրական առանձնահատկությունների, ինչպես նաև հրաբխային ապարների կազմի և հատկությունների վերլուծությանը։ Մագմաների առաջացման պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու այն խորքային գործընթացները, որոնք կապված են երկրակեղևի և մանտիայի փոխազդեցության, նյութի հալման, մագմայի վերափոխման և տարբեր բաղադրիչների խառնման հետ։ Աշխատանքը կարող է ներառել հրաբխային ապարների երկրաքիմիական և պետրոլոգիական ուսումնասիրություն, որի միջոցով բացահայտվում են դրանց ծագումնաբանությունը, մագմատիկ էվոլյուցիան և ձևավորման ֆիզիկաքիմիական պայմանները։ Հայաստանի չորրորդական հրաբխականության ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ տարածաշրջանը բնութագրվում է բազմազան հրաբխային կառուցվածքներով և համեմատաբար երիտասարդ հրաբխականության դրսևորումներով։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը հրաբխային վտանգի գնահատումն է։ Այդ համատեքստում կարող են ուսումնասիրվել նախկին ժայթքումների հետքերը, հրաբխային կենտրոնների տարածական բաշխվածությունը, հնարավոր ակտիվացման պայմանները, լավային և պիրոկլաստիկ գործընթացների առանձնահատկությունները և բնակչության ու ենթակառուցվածքների նկատմամբ հնարավոր ազդեցությունները։ Ստացված երկրաբանական և երկրաքիմիական տվյալների համադրումը կարող է նպաստել Հայաստանի տարածքում հրաբխային վտանգի ավելի հիմնավորված գնահատմանը և հնարավոր ռիսկերի կանխատեսման մեթոդների կատարելագործմանը։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես Հայաստանի հրաբխականության և երկրադինամիկայի գիտական ուսումնասիրության, այնպես էլ բնական աղետների ռիսկի նվազեցման տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել երկրաբաններին, հրաբխագետներին, երկրաքիմիկոսներին, երկրաշարժագիտության և բնական վտանգների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև տարածաշրջանի երկրաբանական պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին։