Books by this author (1)
Economics
Փողի զանգվածի և դրամանիշերի կառուցվածքի կանխատեսումը Հայաստանի Հանրապետությունում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փողի զանգվածի ծավալի և շրջանառության մեջ գտնվող դրամանիշերի անվանական կառուցվածքի կանխատեսման տեսական ու կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում տնտեսության դրամական պահանջարկի գնահատումը, դրամաշրջանառության փոփոխությունների օրինաչափությունների բացահայտումը և ապագա ժամանակահատվածների համար համապատասխան կանխատեսումների ձևավորումն է։ Փողի զանգվածը դիտարկվում է որպես երկրի դրամավարկային համակարգի կարևոր բաղադրիչ, որի փոփոխությունները փոխկապակցված են տնտեսական ակտիվության, գների ընդհանուր մակարդակի, բնակչության ու կազմակերպությունների դրամական վարքագծի, ֆինանսական համակարգի զարգացման և այլ մակրոտնտեսական գործոնների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր դրամական ագրեգատների շարժընթացը, դրանց կառուցվածքային հարաբերակցությունները և ժամանակի ընթացքում տեղի ունեցող փոփոխությունները՝ վիճակագրական ու տնտեսաչափական մեթոդների միջոցով բացահայտելով հիմնական միտումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կանխիկ դրամաշրջանառությանը և դրամանիշերի անվանական կազմին, քանի որ շրջանառության համար անհրաժեշտ տարբեր անվանական արժեքների թղթադրամների ու մետաղադրամների քանակի ճիշտ գնահատումը կարևոր նշանակություն ունի կանխիկ դրամի պահանջարկի արդյունավետ սպասարկման համար։ Կանխատեսման ընթացքում կարող են հաշվի առնվել բնակչության եկամուտների, սպառողական ծախսերի, գնային փոփոխությունների, վճարային սովորությունների և անկանխիկ վճարումների տարածման ազդեցությունները։ Կարևոր ուղղություն է կանխատեսման տարբեր մոդելների համեմատական գնահատումը՝ պարզելու, թե դրանցից որոնք են առավել համապատասխան տնտեսական ցուցանիշների և դրամաշրջանառության փոփոխությունների նկարագրման համար։ Ժամանակային շարքերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու երկարաժամկետ միտումները, սեզոնային տատանումները և կարճաժամկետ շեղումները, որոնք կարող են ազդել կանխիկ դրամի պահանջարկի վրա։ Դրամանիշերի կառուցվածքի կանխատեսումը կարող է նպաստել նաև կանխիկ միջոցների թողարկման, պահուստավորման, տեղափոխման և շրջանառության կազմակերպման հետ կապված գործընթացների ավելի արդյունավետ պլանավորմանը։ Միաժամանակ տնտեսական միջավայրի փոփոխականությունը պայմանավորում է կանխատեսումների պարբերական վերանայման անհրաժեշտությունը, քանի որ ֆինանսական տեխնոլոգիաների զարգացումը և վճարային վարքագծի փոփոխությունները կարող են աստիճանաբար վերափոխել կանխիկ և անկանխիկ դրամի հարաբերակցությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դրամավարկային տնտեսագիտության, վիճակագրական վերլուծության, տնտեսաչափական կանխատեսման և դրամաշրջանառության կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել Հայաստանի դրամական համակարգի պահանջների գնահատման և կանխատեսման գիտականորեն հիմնավորված մեթոդական շրջանակ։
Updated: 2026-09-27