Միքայելյան, Արտակ Ժորժիկի

Химия

Աշխատությունը նվիրված է ծծմբի երկօքսիդի քիմիական փոխակերպման և ջրածնի օքսիդացման շղթայական ռեակցիայի միջև առաջացող զուգակցված գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են գազային միջավայրում ընթացող փոխկապակցված քիմիական ռեակցիաների կինետիկական առանձնահատկությունները և պարզաբանվում է, թե հիմնական շղթայական գործընթացում առաջացող ակտիվ մասնիկներն ինչպես կարող են ազդել մեկ այլ նյութի փոխակերպման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազատ ռադիկալների և այլ միջանկյալ ակտիվ մասնիկների դերին, որոնք ձևավորվում են ջրածնի օքսիդացման ընթացքում և մասնակցում հետագա քիմիական փոխազդեցություններին։ Քննության են առնվում շղթայի առաջացման, զարգացման, ճյուղավորման և ընդհատման հիմնական օրինաչափությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը զուգակցված ռեակցիայի արագության և ուղղության վրա։ Վերլուծվում է սկզբնական նյութերի հարաբերակցության, ջերմաստիճանի, ճնշման և ռեակցիոն միջավայրի այլ ֆիզիկաքիմիական գործոնների ազդեցությունը գործընթացների փոխադարձ կապի վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ռեակցիայի հնարավոր մեխանիզմների բացահայտմանը, տարրական փուլերի հաջորդականության գնահատմանը և այն ակտիվ կենտրոնների որոշմանը, որոնք ապահովում են մի գործընթացից մյուսին քիմիական ազդեցության փոխանցումը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել փորձարարական տվյալները և քիմիական կինետիկայի տեսական պատկերացումները՝ դիտվող երևույթների մեխանիզմը հիմնավորելու և տարբեր պայմաններում համակարգի վարքը նկարագրելու համար։ Ուսումնասիրվում են նաև ռեակցիայի արագության փոփոխությունները, ակտիվ մասնիկների առաջացման ու սպառման հարաբերակցությունը և փոխակերպման աստիճանի վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Զուգակցված քիմիական գործընթացների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու այն համակարգերը, որոնցում մեկ ռեակցիայի ընթացքում ազատվող կամ ձևավորվող ակտիվ մասնիկները նպաստում են մեկ այլ փոխակերպման իրականացմանը։ Աշխատությունը տեսական նշանակություն ունի շղթայական ռեակցիաների, այրման և օքսիդացման գործընթացների մեխանիզմների վերաբերյալ պատկերացումների զարգացման համար, ինչպես նաև կարող է օգտակար լինել գազաֆազային քիմիական գործընթացների կինետիկական մոդելավորման, արդյունաբերական գազերի քիմիական վերամշակման և շրջակա միջավայրի համար նշանակություն ունեցող ծծմբային միացությունների փոխակերպման հիմնարար ուսումնասիրությունների տեսանկյունից։